İş becerikliliği, birey-iş uyumu ve iş tatmini ilişkisi: Otel çalışanları üzerine bir araştırma

Örgütlerin başarısındaki en önemli faktörlerden biri, sahip olunan işgücü kaynağının, sorumlu oldukları iş gerekliliklerini yerine getirebilmesidir. Bu gerekliliklerin yerine getirilmesi de bireyin işiyle olan uyumuna bağlıdır. Birey-iş uyumu, çalışanın bilgi, beceri ve yeteneklerini kullanarak iş gereksinimlerini yerine getirebilmesi ve bunun sonucunda da ilgili işten beklentilerinin karşılanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bireyin beklentilerinin karşılanması ve kendini işinde yetkin görmesi ise işine karşı hissettiği olumlu duygu, tutum ve düşünceler üzerinde etkilidir. İş tatmini, bu tür olumlu duygu ve tutumlara yol açan içsel ve dışsal faktörlerin sağlanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bireyin işiyle ilgili görevleri, örgüt içindeki diğer bireylerle ve müşterilerle etkileşimi, yapmış olduğu işin kendisine ne anlam ifade ettiği, hem birey-iş uyumunu hem de iş tatminini etkileyebilir. Bu tür faktörlerin çalışan tarafından değiştirebilmesi ve düzenlenebilmesi ise iş becerikliliği kavramını ifade etmektedir. İş becerikliliği, çalışanın proaktif davranışları sonucunda işle ilgili görev, ilişkisel ve bilişsel sınırlarında yaptığı değişiklikleri ifade etmektedir. Çalışanın iş becerikliliği davranışı sonucunda gerçekleştirdiği değişiklikler, birey-iş uyumunu ve iş tatminini etkileyebilir. Bireysel ve örgütsel çıktılar üzerinde önemli etkiye sahip olan birey-iş uyumu ve iş tatmininin sağlanması ise hem örgüt hem de bireyler açısından önem arz etmektedir. Buradan hareketle, tez çalışmasında iş becerikliliği davranışlarının, birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi uygulanmış, Muğla ve Aydın illerindeki 11 otelin 144 çalışanından anket tekniği ile veri toplanmıştır. İş becerikliliği, birey-iş uyumu ve iş tatminini ölçmek için geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış ölçeklerden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri tespit edebilmek için toplanan verilere basit ve çoklu resresyon analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda iş becerikliliğinin, birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkili olduğu tespit edilmiştir. Boyutların etkileri incelendiğinde ise görev ve bilişsel becerikliliğin birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi bulunurken, ilişkisel beceriklilik boyutunun, birey-iş uyumu ve iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Birey-iş uyumu ve iş tatmini ilişkisi incelendiğinde ise birey-iş uyumunun, iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İş Becerikliliği, Birey-İş Uyumu, İş Tatmini, Otel Çalışanları