İş sağlığı örgütlenmesi ve işyeri hekimliği

Çalışma ilişkileri içinde işçilerin sağlık ve güvenliklerinin korunması, sosyal devlet ilkesi gereği ve yaşam hakkının doğal sonucudur. İşçilerin çalışma ortamının sağlıklı kılınması, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi için zorunludur. İşçinin çalışma yaşamında sağlığının korunmasından işveren sorumludur. Devletin bu amaçla gerekli düzenlemeleri yapma, organizasyonu sağlama ve uygulanmasını denetleme görevi bulunmaktadır. İş sağlığının, işyeri düzeyinde işyeri sağlık birimleri vasıtası ile sağlanması ilk adım olarak gereklidir. İşyeri sağlık birimlerinde, işverene bağımlı çalışan işyeri hekimlerine, iş sağlığının korunmasında en önemli görevi yüklenmiştir. İşyeri hekimlerinin işin önemine uygun hak ve güvencelerinin bulunması, iş sağlığının da teminatıdır. İşyeri hekimlerinin iş sözleşmelerinin ve ücretlerinin denetiminin sağlanması gereklidir. İkinci basamak olarak işyeri sağlık birimlerine teknik destek sağlayacak enstitülerin ve üçüncü basamak olarak meslek hastalıkları hastanelerinin yeterli olması ve işyeri sağlık birimleri ile eşgüdümünün sağlanması önemlidir. İş sağlığı uygulamasının denetimi ayrıca örgütlenmeli ve iş sağlığının her üç basamağı ile işbirliği içinde çalışması sağlanmalıdır. Denetimin hekim iş müfettişleri tarafından yapılması uygundur. Dünyada, sosyal devlet uygulamalarında örnek olan ülkelerde, iş sağlığı örgütlenmesi hizmetin verilmesi ve denetlenmesi açısından bir bütün olarak ele alınmakta ve bu ilkeler çerçevesinde çalışmaktadır. Türkiye'de iş sağlığı örgütlenmesi yeterli değildir. Büyük işletmeler dışında, İşyeri sağlık birimleri organizasyonu bulunmamaktadır. İşyeri hekimlerinin mesleki bağımsızlıklarını sağlayacak iş güvenceleri düzenlenmemiştir. İşçi sağlığı enstitü ve meslek hastalıkları hastaneleri yeterli değildir. İş sağlığı ile görevli ve yetkili kurumların işbirliği bulunmamakta ve iş sağlığı uygulamaları yeterli denetlenmemektedir. İş kazaları dünya ortalamasının çok üstündedir ve meslek hastalığı tanısı konulamamaktadır. İş sağlığı örgütlenmesinin, sosyal tarafların ve ilgili kuruluşların katılımı ile, ivedi olarak sağlanması zorunludur. İşyeri hekimlerinin iş güvenceleri sağlanmalıdır. İşyeri hekimlerinin amacına uygun çalışması ve iş sağlığı örgütlenmesinin kurulması yasa ile düzenlenmeli ve ivedi olarak hayata geçirilmelidir. Bu çalışmada, iş sağlığı örgütlenmesi ve işyeri hekimlerinin sorunlarının tespiti, değerlendirilmesi ve çözüm önerileri oluşturulması amaçlanmıştır.