İş ve sosyal güvenlik hukukuna göre yabancı uyruklu işçi istihdamı

Çalışma bir hak olarak Anayasa ile herkese tanınmıştır. Ancak, yabancılar için de tanınan bu hakkın kanunlarla sınırlanabileceği Anayasa'nın 16. maddesinde yer almıştır. Devlet yabancıların işgücü piyasasına erişimini kanun ile kurallara bağlamıştır. Bu bağlamda, yabancılar ülkemizde çalışabilmek için 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca çalışma izni almakla yükümlüdürler. Çalışma izni verilmesinde yetkili kamu otoritesi olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı belirlenmiştir. Bakanlık sosyal tarafların da katılımıyla yabancıların çalışmasına yönelik uzun vadeli planlamalar için uluslararası işgücü politikası oluşturmaktadır. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çalışma iznine ilişkin süreçlerden, çalışma izni türlerine, işçi ve işverene yönelik yükümlülüklere, çalışma izni muafiyet ve istisnalarına kadar birçok hükmü içermektedir. Kanunda yer alan çalışma izin türleri, yabancıların iş ilişkilerinde iş sözleşmesi türlerini belirleme de etkili olacaktır. Yabancıların çalışma izni olmaksızın çalışmaları yahut çalışmaları yasak olan meslekleri icra etmeleri iş sözleşmelerinin geçerliliğini etkileyecektir. Geçerli bir çalışma izni ile çalışan yabancı, uyruğunda bulunduğu ülkesi ile Türkiye arasında bir sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmaması durumunda sigortalı olacaktır. Yabancı için sosyal güvenlik primi ödenecek, yabancı genel sağlık sigortalısı sayılacak ve işsizlik sigortası kapsamında olacaktır.