İshalli buzağılarda etiyolojik etkene göre serum endokan düzeyi ile interlökin-6, prokalsitonin, e-selektin arasındaki ilişkinin araştırılması

Endotel hücreleri inflamasyonun kaynağı ve hedefidir. Endotel kaynaklı çözünür dermatan sülfat proteoglikan (PG) olan endokan inflamatuar yanıtta rol oynayan spesifik bir endotelyal belirteçtir. Bu çalışma ile yangıda anahtar rol oynayan endotel hasarının buzağı ishallerinde etiyolojik faktöre göre mevcudiyetinin endokan ve E-selektin ile ortaya konup, ishalde meydana gelen inflamasyonun şiddetininin belirlenmesinde inflamasyonda arttığı bildirilmiş olan biyobelirteçler [İnterlökin-6 (IL-6), prokalsitonin (PCT)] ile serum endokan ve E-selektin ilişkisinin açıklanması ve yeni bir biyobelirteç olarak endokanın kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma materyalini 42'si ishalli 7'si kontrol olmak üzere 49 adet buzağı oluşturmuştur. İshalli buzağılara klinik tanı konulduğunda ve tanı konulduktan sonraki 7. ve 10. günlerde olmak üzere toplamda 3 kez vena jugularis'ten EDTA'lı tüplere hematolojik muayeneler için, jelli serum tüplerine ise biyokimyasal ve ELİSA analizleri için kan örnekleri alınmıştır. Bakteriyel, viral ve paraziter guruplara dahil edilen buzağılardan kan örneklerinin alınımdan hemen sonra sıvı-elektrolit, antimikrobiyal, antiparaziter, destekleyici ve diyet tedavisi uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS istatistik paket programı kullanılmıştır. ELISA analizlerinde grup içi karşılaştırmalarda endokan düzeyinde E. coli grubunda 1. günde daha yüksek olmak üzere 1. gün ile 7. gün (p=0.004) ve 1. gün ile 10. gün (p=0.013) ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. C. parvum grubunda E-selektin düzeyi 1. günde 7. güne (p=0.003) kıyasla anlamlı daha yüksek bulunmuştur. IL-6 düzeyi Rotavirüs grubunda 1. gün ölçümünde daha yüksek olmak üzere 1. ve 7. (p<0.001) gün ile 1. ve 10. (p<0.001) gün ölçüm sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. C. parvum grubunda IL-6 düzeyi 1. gün ölçümünde daha yüksek saptanmakla beraber 1. ve 7. gün (p<0.001) ile 1. ve 10. gün (p=0.016) ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. E. coli grubunda PCT düzeyi 1. günde daha yüksek olmakla beraber 1. ve 7. gün (p=0.005) ile 1. ve 10. gün (p<0.001) analizleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda 1. gün ölçümlerinde endokan düzeyi enfekte gruplarda daha yüksek olmak üzere E. coli ve Kontrol grubu (p<0.001), Rotavirüs ve Kontrol grubu (p=0.012), C. parvum ve Kontrol grubu (p=0.001) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Endokan düzeyi 7. gün ölçümlerinde enfekte gruplarda daha yüksek seyretmekle beraber E. coli ve Kontrol grubu (p<0.001), Rotavirüs ve Kontrol grubu (p=0.002), C. parvum ve Kontrol grubu (p=0.003) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Endokan düzeyi 10. gün ölçümlerinde enfekte gruplarda daha yüksek olmak üzere E. coli ve Kontrol (p=0.002), Rotavirüs ve Kontrol (p=0.012), C. parvum ve Kontrol (p=0.043) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. E-selektin düzeyi 1. gün ölçümlerde enfekte gruplarda daha yüksek saptanmakla beraber E. coli ve Kontrol grubu (p=0.006), C. parvum ve Kontrol grubu (p=0.002) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. 1. gün ölçümlerde IL-6 düzeyi enfekte gruplarda daha yüksek olmakla birlikte E. coli ve Kontrol (p=0.015), Rotavirüs ve Kontrol (p=0.020), C. parvum ve Kontrol (p=0.004) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. PCT düzeyi 1. gün ölçümlerde enfekte gruplarda daha yüksek olmakla birlikte E. coli ve Kontrol grubu (p=0.012), Rotavirüs ve Kontrol grubu (p=0.016) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu tez çalışmasında E. coli, Rotavirüs ve C. parvum ile enfekte buzağılarda inflamasyon ve endotel hasarı belirlenmiştir. Enfekte gruplarda orta derecede ve şiddetli derecede etkilenen buzağılarda yapılan analizlerde endotel hasarı ve inflamasyonun şiddetli derecede etkilenen buzağılardan daha belirgin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca inflamasyon ve endotel hasarı arasında ilişki saptanmıştır. Elde edilen verilere göre endokan ve E-selektinin ishalli buzağılarda endotel hasarını belirlemede faydalı biyobelirteçler olabileceği kanaatine varılmıştır.