The contribution of perceptual disfluency in auditory and visual modalities to actual and predicted memory performance

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki algısal akıcılığın bozulması insanların bellek performanslarıyla ilgili tahminlerini ve bazen de asıl bellek performanslarını etkiliyor. Fakat algısal akıcılık birden fazla duyusal kanalda bozulduğu zaman asıl belleğin ve bellek tahminlerinin nasıl etkileneceğini daha önce araştırılmamış bir konudur. Bu araştırma farklı duyusal kanallardaki akıcılığı bozan algısal bozuklukların insanların gelecek bellek performanslarıyla ilgili tahminlerini ve gerçek belleklerini nasıl etkilediğini incelemektedir. Üç deney içinde katılımcılara yemek tarifleriyle ilgili kısa videolar izletilmiştir ve ilerideki bellek testi için bu videoları akıllarında tutmaları istenmiştir. Video kullanarak görsel ve işitsel bilginin aynı anda iletilmesi sağlanmıştır. Ayrıca her videodan sonra gelecek bellek performanslarıyla ilgili tahminde bulunmaları istenmiştir. Videolar ya akıcı halleriyle ya kanallardan biri ya da ikisi birden bozulmuş halde gösterilmiştir. Birinci deneyde denekler için desen kullanılmıştır ve 4 test serisi boyunca tüm katılımcılar 4 farkı yemek tarifine de maruz bırakılmıştır. Sonuçlar sadece işitsel kanaldaki algısal bozukluğun bellek tahminlerini etkilediği göstermiştir ve katılımcıların işitsel kanalın bozuk olduğu durumlardaki bellek tahminleri diğer durumlara göre daha düşüktür. İkinci deneyde kullanılan manipülasyonun denekler arası desen kullanıldığı zaman ne sonuç vereceğine bakılmıştır ve bu desende bellek tahminlerinin değişiklik göstermediği bulunmuştur. Üçüncü deneyde materyaller arasındaki mantıksal sıralama kaldırıldığı bulunan etkinin değişip değişmeyeceği incelenmiştir. Bunun için ilk iki deneyde kullanılan yemek tariflerinden birbirlerinden alakasız adımlar seçilerek katılımcılara izletilmiştir. Mantıksal sıralama kaldırıldığından katılımcıların bellek tahminlerinin hem işitsel hem de görsel kanallardaki algısal bozukluklardan etkilendiği fakat işitsel kanaldaki bozukluğun etkisinin daha fazla olduğu görülmüştür. Katılımcıların gerçek bellek performansları bu üç deneyde yapılan manipülasyonlardan etkilenmemiştir. Sonuç olarak bu araştırma işitsel ve görsel kanallardaki akıcılığı bozan algısal bozuklukların katılımcıların bellek tahminlerini etkilediğini ama işitsel kanaldaki bozuklukların etkisinin daha önemli olduğunu göstermiştir. Tüm bu sonuçlar algısal akıcılık hipotezi ve bellek tahminlerinin oluşumuna katkı sağlayan birden fazla ipucu olabileceği teorisi ile açıklanabilmektedir.