İslam öncesi dönemde Doğu Avrupa Türklerinde mitoloji

Bu çalışmada, kaynak taraması ile İslam öncesi dönemde Doğu Avrupa Türklerinde korunan ya da değişen mitolojik öğeler ve ifade ettikleri anlamlar incelenmiştir. Kapsam ölüm, cenaze, yas törenlerindeki mitolojik öğeleri içerecek şekilde belirlenmiştir. Günümüzde mitoloji çalışmaları; yazılı kaynaklar, sanat eserleri, arkeolojik kalıntılar veya daha da önemlisi devam eden kültür uzantıları üzerinde yapılan, alan araştırmaları şeklinde yürütülmektedir. Bu kadar geniş bir bölge ve tarih için yukarıda bahsedilen şekilde yapılacak çalışmalar çok geniş bir kaynak ve zaman gerektireceği için, bu çalışma sadece kaynaklar üzerinde yapılmıştır. Tarihlerinde belirli bir noktada İslam'ı kabul eden topluluk, hanlık ve devletler, kapsam dışında tutularak, çalışma kapsamındaki devletler/topluluklar; İskitler, Avrupa Hunları, Sabarlar, Avarlar, Ogurlar, Büyük Bulgar Devleti, Tuna Bulgarları, Hazarlar, Macarlar, Peçenekler, Oğuzlar, Kumanlar-Kıpçaklar olarak belirlenmiştir. Yapılan araştırma neticesinde, Türkler değişen coğrafi koşullara geçseler, yeni dinlere geçiş yapsalar ve yeni kültürlerle etkileşimde olsalar da mitolojik öğelerinde artma/azalma olabildiği, öğelerin küçük değişikler geçirebildiği ancak temel mitolojik öğelerin binlerce yıldır neredeyse aynı şekilde kaldığı tespit edilmiştir.