İslamiyet öncesi Türk destanlarında kadın tipi

Yaşamın varoluşundan günümüze kadar geçen süreç içinde kadın, her açıdan hayatın sürekliliğini sağlayan yaşama değer katan bir yapı taşı olmuştur. Kadının olmadığı yerde yaşamın devamlılığından bahsetmek imkânsızdır. Ve kadın doğurganlığı, yaratıcılığı sebebiyle de tabiatla eş görülmüştür. Biz bu çalışmamızda "İslamiyet Öncesi Türk Destanlarında Kadın Tipi" konusunu işlerken tarihi kaynaklardan faydalanarak öncelikle İslamiyet'ten önceki Türk destanları ile ilgili bilgi vermeye çalıştık. Akabinde eski Türk kültüründe kadının yerini, önemini yine tarihi kaynaklar, tetkikler ışığında açıkladık. İslamiyet'ten önceki dönemde Türk toplumunda kadının ne kadar yüce bir konuma sahip olduğunu gördük. Ayrıca Türk toplumunun köklü tarihine kültürüne ışık tutan destanlar çerçevesinde eski Türk kadınının sosyal, siyasal, ekonomik, dini hayatta yerini, değerini, misyonunu destan metinleri ve tarihi kaynaklar eşliğinde inceleyip analiz ettik. İslamiyet öncesi Türk toplumunda, kültüründe kadının kız evlat, eş ve anne olarak son derece saygın bir mertebede olması dikkat çeken bir özelliktir. Kadının aile dışında sosyal hayatın içinde de aktif olması, özgür olması ve büyük değer görmesi dikkat çeken başka bir husustur. Eski Türklerde kadın siyasi ve ekonomik hayatın içinde de en az erkekler kadar kendine yer bulmuş, sözünü dinletmiş, hükmünü geçirmiştir. Hatta devlet meseleleri kadının katılımı olmadan geçersiz kabul edilmiştir. Sosyal hayatın içinde ise kadın her daim güzelliği, bakımı, giyim-kuşamı, zarafeti ile dikkat çekmiş ve başka milletlere de örnek teşkil etmiştir. Eski Türk kadınının oluşturduğu öncü tarz, çağdaşı diğer milletlerde dahi bir Türk modası oluşmasına sebep olmuştur. O dönem kadınının hukuki haklar söz konusu olduğunda da nasıl çağının ötesinde hak ve yetkilere sahip olduğunu görmekteyiz. Ekonomik hayatta en az erkekler kadar aktif ve üretici olan kadının, dini hayatta da doğurganlığı sebebiyle kutsallaştırıldığını görmekteyiz. Eski Türk toplumunda kadının ne kadar yüceltildiğini, hayatın bütün aşamalarında nasıl değerli olduğunu tüm bu araştırmalardan anlamaktayız. Anahtar Kelimeler:Kadın, Destan, İslamiyet Öncesi Türk Kültürü.