İsmâîl b. Sinân es-Sivâsî ve Takrîru'l-Kâfiye isimli eserinin transkripsiyon ve tahlili

16. yüzyılda yaşamış olan İsmâîl b. Sinân es-Sivâsî (ö. 1048/1638), dil, tefsir, hadis ve fıkıh alanlarında birçok eser kaleme almış, çok yönlü bir âlimdir. O, ilmî ve tasavvufî bilgisi yüksek bir aileye mensuptur. Sivas'ın manevî önderlerinden ve Halvetiyye tarikatının Şemsiyye kolunun kurucusu olan Şemsettin Ahmed Sivâsî'nin (ö. 1597 [?]) nezaretinde yetişmiş kıymetli bir âlimdir. Bu çalışmamızda müellifin farklı alanlarda yazdığı eserlerden biri olan ve İbnü'l-Hâcib'in el-Kâfiye adlı eserine şerh mahiyetinde kaleme aldığı "Takrîru'l-Kâfiye" adlı kitabı inceledik. Müellif, bu kıymetli hazinenin raflarda kalmaması, el-Kâfiye'yi okumak isteyenler için daha anlaşılır hâle gelmesi amacıyla bu eseri telif etmiştir. Biz de bu çalışmayı ilim meraklılarının ilgisine sunmayı uygun gördük. Eserin mukaddimesinde, İsmâîl b. Sinân es-Sivâsî, bu değerli çalışmayı yazma sebebini kendi ifadeleriyle açıklamaktadır. Ona göre, Arap dili ve edebiyatının en önemli kaynaklarından biri olan ve bugün dahi klasik eğitim veren kurumlarda okutulmaya devam eden İbnü'l-Hâcib'in el-Kâfiye'sinde yer alan nahiv konularını daha öz ve anlaşılır şekilde ortaya koymayı, özellikle de yeni başlayanların (mühtedîlerin) daha rahat anlayabilmesini hedeflemiştir. "Takrîru'l-Kâfiye" isminin de işaret ettiği üzere, eser öğrencilerle yapılan derslerde soru-cevap tarzında tutulan notların yazıya geçirilmesi izlenimi vermektedir. Müellif edebî bir üslup kaygısı gütmemiştir. Konular el-Kâfiye'deki tertibe uygun şekilde ele alınmış, ancak "Tevâbiğ" bölümünde tamamlanmıştır. Müellif, bundan sonraki bölümlerin diğer şerhlerden okunabileceğini, bu noktaya kadar okuyan fakat derin bilgiye sahip olmayan kimselere geri kalan kısımların açıklanmasının faydalı olmayacağını ifade etmiştir.