Cephalaria taurica Szabo. türünden izolasyon ve yapı tayini çalışmaları

Ülkemize endemik Cephalaria taurica Szabo (Caprifoliaeceae) bitkisinden yeni biyolojik aktif doğal bileşiklerin elde edilmesinin amaçlandığı bu çalışmada, ilgili bitki çiçeklenme döneminde tanımlandı, toplandı, gölgede kurutuldu ve laboratuvar çalışmasına hazır hale getirildi. Bitki materyali sırasıyla MeOH, n-BuOH:H2O, n-hegzan çözgen ve/veya çözgen sistemleriyle ekstre edildi. Saponinler açısından en zengin olan n-BuOH ekstresi üzerinde izolasyon ve saflandırma işlemleri, VLC, MPLC, CC ve TLC yöntemleri ile MeOH:H2O, CHCl3:MeOH:H2O çözgen sistemleri kullanılarak gerçekleştirildi. Çeşitli kromatografik ve kimyasal metotlar yardımıyla elde edilen doğal bileşiklerin yapı tayininde gelişmiş spektroskopik yöntemler (1D- ve 2D- NMR, FT-IR ve GC-MS) kullanıldı. Çalışmanın sonunda C. taurica Szabo bitkisinden iki yeni triterpenoid saponin (1 ve 2) ve iki yeni prosapogenin (1a ve 2a) elde edildi. Sekiz şeker birimi içeren ve Cephalaria cinsinde ilk kez bulunan bu iki yeni saponinin ve iki yeni sapogeninin biyolojik aktiviteleri test edildi.