The First Dutch Ambassador in Istanbul: Cornelis Haga and the Dutch capitulations of 1612

Bu çalışma, 1612 yılında Osmanlı pâdişâhı Sultan I. Ahmed tarafından Hollanda Cumhuriyeti'ne verilen kapitülasyonlan ve istanbul'daki ilk Hollanda elçisi Comelis Haga'nın ilk sefaret yıllarını ele almaktadır. 1579 yılında yedi eyalet tarafından kurulan Hollanda Cumhuriyeti, 1609 yılında İspanya ile 12 Yıl Mütarekesi'ni imzaladı. Bu mütareke Hollanda'nın 17. yüzyıl ortalanna kadar süren dünya ekonomik liderliğinin başlangıcıdır. Hollanda Cumhuriyeti Sultan I. Ahmed 'den kapitülasyon alabilmek için Haga'yı gönderdi. İstanbul'daki Venedik, Fransız ve İngiliz elçilerinin yoğun muhalefetine rağmen Haga görevini başarıyla tamamlayıp İstanbul'da kaldı. Haga'nın istanbul'a gelişinden itibaren Vezir Halil Paşa ona hertürlü yardımı yaptı. Birkaç yıl içinde Akdeniz'in bütün önemli liman şehirlerinde Holanda konsoloslukları açıldı. Haga geçici görevle geldiği İstanbul'da 27 yıl kaldı. Bütün bu gelişmelerde Halil Paşa'nın Haga'yı ve Hollanda tüccannı himayesi oldukça etkili oldu. Bu tez, Haga'nın elçilik defterine dayanarak onun sefaretinin hikayesini anlatmaktadır. Bir başka deyişle, tez, Osmanlı pâdişâhının bir kapitülasyonu nasıl verdiğini ve Bâb-ı Ali nezdindeki diğer elçilerin bunu önlemek için yaptıkları diplomatic manevraları anlatan bir örnek olay mahiyetindedir. Anahtar Kelimeler: Hollanda, t Comelis Haga, Halil Paşa, Kapitülasyonlar, Elçi, Diplomasi, Levant Kumpanyası, Avrupa, Korsanlık, Akdeniz.