İsveç'te oryantalizm ve Hz. Muhammed (S.A.S.) algısı

Bu tez, İsveç’te oryantalist bilgi üretimi içinde Hz. Muhammed tasavvurunun nasıl şekillendiğini incelemektedir. Çalışma İsveççe kaynaklarda Hz. Peygamber’in nasıl adlandırıldığını, bu anlatıların hangi kaynaklardan beslendiğini ve zamanla akademik, pedagojik ve kamusal alanlarda nasıl dolaşıma girdiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, İsveç oryantalizmini Avrupa şarkiyat mirasıyla temas hâlinde gelişen, fakat Uppsala ve Lund üniversiteleri, yazma koleksiyonları, çeviri faaliyetleri, dinler tarihi çevreleri, ders kitapları ve kamusal tartışmalar içinde kendine özgü biçimler kazanan bir alan olarak ele almaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, tarihsel karşılaştırmalı metin incelemesi ve temsil analizi birlikte kullanılmıştır. İsveççe Kur’an tercümeleri, siyer ve şemâil metinleri, ansiklopedi maddeleri, ders kitapları, seyahatnameler, popüler yayınlar ve akademik çalışmalar mümkün olduğunca birincil kaynaklara dayanarak incelenmiştir. Bulgular, İsveççe metinlerde Hz. Peygamber’in kimi zaman vahiy alan elçi, ahlâkî rehber ve sünnetin kaynağı olarak, kimi zaman din kurucusu, kanun koyucu, siyasal lider, reformcu veya psikolojik açıklamaya konu edilen tarihsel şahsiyet olarak sunulduğunu göstermektedir. İsveç örneği, sert polemik dilinden daha akademik ve pedagojik anlatılara geçiş yaşandığını, fakat nübüvvetin çoğu metinde tarihsel, filolojik veya psikolojik açıklama kalıpları içinde yeniden kurulduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca bu tasavvurun Müslümanların dinî hayatı, eğitim süreçleri, kamusal hassasiyetleri ve Hıristiyan-Müslüman ilişkileri üzerindeki tesirini de dikkate almaktadır. Bu bulgular, İsveç’te Hz. Muhammed tasavvurunun temsil, tesir ve dönüşüm eksenlerinde okunması gerektiğini göstermektedir.