İzmir acil sağlık ambulans hizmetleri çalışanlarının intihar olgularına yaklaşımları

Giriş ve Amaç: İntiharlar, şiddet sonucu ölümlerin önemli bölümünü oluşturmakta ve önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Sağlık çalışanlarının tümünün intiharların önlenmesinde belirgin rolleri olduğu bilinmekte ve intihar olgularına yaklaşımda kendilerine önemli mesleki, etik ve yasal sorumluluklar düşmektedir. Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görevli kişiler intihar olguları ile ilk karşılaşan sağlık çalışanı olabilmektedir. İntiharların önlenmesinde bu olgulara doğru tutum ve yaklaşımın önemi pek çok kaynakta vurgulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının intihar ve intihar girişimleri ile ilgili bilgi birikimi ve tutumlarını değerlendirmek, bu olgularda mesleki, etik ve yasal sorumlulukları yerine getirirken yaşadıkları sorunları ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel olarak planlanan çalışmamızda T.C. Sağlık Bakanlığı İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Acil Sağlık Hizmetleri Şube'sine bağlı İzmir il merkezinde acil yardım istasyonları ve komuta kontrol merkezinde görevli 464 acil yardım sağlık çalışanına 25 soruluk bir anket uygulanmıştır. Yaş, cinsiyet, meslek, çalışma yılı gibi demografik veriler çalışmanın bağımsız değişkenlerini, anket formunda yer alan, intihar ile ilgili bilgi, tutum soruları ve yasal, etik sorumluluklar ile ilgili sorular bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. İstatiksel analizde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS 15) kullanılmıştır. Bulgular: Anketi yanıtlayanların %59.9'u kadın, yaş ortalaması 33,3±10,3, çalışma yılı ortalaması 10,9±8,2 yıldı. Katılımcıların % 44'ü ATT (Acil Tıp Teknisyeni), % 19,8'i paramedik, % 14,7'si hekim, geri kalanlar hemşire ve sürücüydü. %81,4'ünün intihar konusunda hizmet içi eğitim almadığı, %53.4'ü intihar girişimi olgularına yaklaşımda kendilerini yeterli hissetmedikleri, %63,5'inin intihar girişiminde bulunmuş hastalar karşısında nötr ve negatif duygulara sahip oldukları gözlendi. İntihar olgularına yaklaşımda katılımcıların % 79.35'inin yasal ve etik sorumluluklarının farkında oldukları gözlendi. İntiharla ilgili bilgi, risk etmenleri ve tutumla ilgili önermelere katılımcıların büyük kısmının katılmadığı ya da fikri olmadığı, en sık hasta ve hasta yakınları, polis, jandarma ve olay yeri ekibi ile sorun yaşadıkları gözlendi. Hizmet içi eğitim alma, meslekte çalışma yılı uzunluğunun bilgi ve tutum sorularına verilen yanıtlarda istatistiksel anlamlılık yarattığı gözlendi (p < 0,05). Tartışma: Yerli ve yabancı araştırmalarla karşılaştırıldığında, bizim çalışmamızda da intihar girişiminde bulunmuş hastalara yaklaşımda, hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının nötr yada olumsuz tutumları olabildiği belirlenmiştir. Çalışmamızda, hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının, intihar girişiminde bulunmuş olgulara yaklaşım ve yönetimde sorunlar yaşandığı, bu sorunların bilgi eksikliğinden kaynaklandığı düşünülmüştür. Sonuç ve öneriler: 112 acil sağlık çalışanlarının intihar girişimi olgularıyla ilk karşılaşabilen sağlık görevlileri olduğu ve intihar sonucu ölümleri önlemede önemli rolleri göz önüne alındığında konuyla ilgili mezuniyet öncesi ve sonrası eğitimlere gereksinim olduğu görüşüne varılmıştır.