İzmir Bornova Belediyesi kapsamında evde bakım hizmeti alan 65 yaş üstü bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü durumu ve ilişkili faktörler

Bu araştırma, İzmir İli Bornova İlçe Belediyesi evde bakım hizmetlerine başvuran 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükünü ve ilişkili faktörleri tespit etmek amacıyla kesitsel tipte planlanmıştır. Çalışma evrenini, Bornova Belediyesi evde bakım hizmetinden yararlanan ve aile üyeleri tarafından bakım verilen 65 yaş ve üzeri 223 yaşlı ve yaşlılara bakım veren 223 aile üyesi oluşturmaktadır. Bakım veren aile üyesinin, sosyodemografik özellikleri, bakım ile ilgili bilgileri oluşturulan veri formuyla, bakım yükü durumu Zarit bakım verme yükü ölçeği ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Yaşlı bireylerin sosyodemografik özellikleri, günlük yaşam aktiviteleri ve enstrümental günlük yaşam aktiviteleri anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve Bornova Belediyesi'nden yazılı izinler alınmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 23.0 programı ile analizleri yapılmıştır. Bakım verenlerin bakım verme yükü ortalaması 31,95±13,33 olarak hesaplanmıştır. Bakım verenlerin çoğunluğu kadın, evli, düşük eğitim seviyesinde, sosyal güvencesi olan, çocuk sahibi, ev kadınlarından oluştuğu tespit edilmiştir. Bakım veren aile üyesinin sağlık algısı, uyku kalite durumu, fiziksel ve ekonomik sorun varlığı, yaşlının GYA ve EGYA durumu ile bakım veren aile üyesinin bakım verme yükü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bakım verenlerin fiziksel, ekonomik sorunlarına dair destekleyici hizmetlerin sunulması ve yaşlı bireylerin GYA ve EGYA'sını bağımsız hale getirecek müdahalelerin yapılması bakım veren aile üyelerinin bakım yükünü önemli ölçüde azaltabilecektir.