İzmir-Selçuk Belevi siyah mermerlerinin anizotropik özelliklerinin araştırılması

İzmir İli, Selçuk ilçesi, Belevi Köyünün 2 km kuzeyinde, İzmir-Aydın karayolunun 1 km doğusunda bulunan ve Aydın Linyit Maden ve Mermercilik A.Ş. tarafından işletilmekte olan mermer ocağından belirgin foliasyon sunan siyah renkli mermerlerden blok üretimi yapılmaktadır. Bu çalışmada ilksel tabakalanma düzlemlerine paralel konumlu foliasyon düzlemleri, kalsit bant ve mercekleri gözlenen Belevi siyah mermerin anizotropik özellikleri ile bu özelliklerin kayacın durabilitesi üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. İzmir-Selçuk Belevi siyah mermerleri'nin üretildiği mermer ocağından alınan kaya bloklarından kayacın içerdiği foliasyon düzlemlerine bağlı olarak 0°, 45° ve 90° açılarında deney standartlarına uygun toplamda 411 adet numune üretilmiş ve deneyler bu numuneler üzerinde yürütülmüştür. Minerolojik, kimyasal ve fiziksel özellikleri saptanan Belevi siyah mermerin anizotropik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yönlü numuneler üzerinde yürütülen deneylerle mermerin tek eksenli basınç, nokta yükü dayanım indeksi, brazilian (indirekt) çekme direnci ve böhme aşınma kaybı gibi mekanik özellikleri ve bu özelliklerin yükleme yönü ile foliasyon açısı arasındaki ilişkiye bağlı olarak değişimi saptanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, ıslanma-kuruma, termal şok, donma-çözülme, tuz kristallenmesi ve ısınma-soğuma deneyleri gibi hızlandırılmış ayrıştırma deneyleri uygulanarak, kayacın değişik çevresel aşındırıcı etkiler altındaki davranışları incelenmiş ve bu değişimlerin foliasyon yönüne göre farklılıkları, başka bir deyişle durabilite üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın son aşamasında kayacın durabiliteleri kuru ve suya doygun tek eksenli basınç direnci oranı, doygunluk katsayısı, ve statik kaya durabilite indeksi gibi değişik yöntemler ile belirlenmiş ve bu inceleme sonrası kayacın durabilitesi ile anizotropik özellikleri arasındaki ilişki araştırılmıştır.