Jacques Derrida'da yazı kavramı-betimsel ve tematik bir analiz

Gramatoloji, diğer adıyla yazı bilimi, yirminci yüzyılda Jacques Derrida tarafından geliştirilmiş dil felsefesi, metin analizi ve dilbilim dünyasında önem arz eden yeni bir bilimsel yöntemdir. Bu yaklaşımla, yetmişli yıllar yapı söküm olarak adlandırılan yeni bir kavramın doğuşuna tanık olur. Derrida gösterge kavramını ve söz/yazı karşıtlığında, sözü önceleyen metafizik önermeleri yapı söküme uğratır. Derrida açısından yazı, tüm tarih ve tarihsel oluş alanını açar, bu nedenle dilin kaynağı ile yazının kaynağı hiçbir şekilde birbirinden ayrılamaz. Dolayısıyla bu araştırma, Derrida'nın dilbilim, dil felsefesi ve metin analizine "yazı" kavramı çerçevesinde katkılarını ortaya çıkarmak üzere gerçekleştirilmiştir. Amaç, Derrida'da gramatoloji olarak adlandırılan yazı kavramına ışık tutmak, bu bağlamda "différance (ayıram)", "trace"(iz), "archi-écriture (kök-yazı)" ve "gramme"(yazı) kavramlarından yola çıkarak Derrida'nın ortaya koyduğu yeni dil anlayışını, bilim kavramını ve bu anlayışla geliştirilen metin okuma tekniğini gözler önüne sererek betimlemektir. Bu bağlamda söz merkezciliğin eleştirisi temel alınarak, Derrida'nın deyimi ile yapı sökümden itibaren yazının yeri ve konumu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada veriler nitel yöntem kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada Derrida'nın yazı kavramı, betimsel ve tematik olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak Derrida'ya dair farklı ufukları ve yönelimleri olan uzmanların görüşü alınarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, uzmanların görüşleri incelenip yedi kategori altında değerlendirilmiştir.