Japon ahşap baskı resimlerinde manzara: Hiroshige örneği

Uzun yıllardır süre gelen siyasal karışıklık ve savaşlardan yorgun düşmüş Japonya, Tokugawa Shogun'nun iç savaşı bitirip ülkeyi kontrol altına almasıyla yaklaşık iki yüz elli yıl sürecek olan huzur ve refah ortamına kavuşmuştur. Artan refah ve huzur, sanatsal ve kültürel faaliyetlerin gelişmesine uygun ortam sağlamıştır, Shogun yönetimi tarafından Japonya'nın dış dünyaya da kapatılması eşsiz ve tamamen Japon bir sanat üslubunun (Ukiyo-e) doğmasına vesile olmuştur. Ukiyo-e'nin ilk teması eğlence dünyasıdır. Ancak Tokugawa döneminin sonlarında yaşanan siyasi gerginlikler ve sosyal yaşamdaki değişimler betimlenen konularında değişime uğramasına sebep olmuştur. Artan seyahat etme alışkanlığıyla birlikte gezilen ve görülen yerler baskı resimlerde yer almış ve artan taleple manzara baskı temasında eserler üretilmiştir. Bu çalışmada manzara temasında da eserler üretmiş olan Japon baskı resminin önemli sanatçılarından Utagawa Hiroshige'nin yaşamı, sanat anlayışı ve sanat hayatı ele alınmıştır. Sanatçının 'Tōkaidō Yolu'nun Elli Üç İstasyonu Serisi'nden belli başlı eserler seçilerek, Japon ahşap baskı sanatındaki yeri, önemi ve katkısı incelenmeye çalışılmıştır. Hiroshige'nin eserleri sadece salt manzara baskılar olarak değerli değillerdir. Aynı zamanda onlar dönemin Japon kültürünün, inanışının ve yaşam biçiminin de birer yansıması ve zamanının tanığıdır. Eserlerinde dönemin popüler edebiyatından, şiirlerinden, dini inanışlarından, yöresel yemeklerden ve geleneklerinden izler kompozisyonun birer parçası olarak yerlerini almışlardır. Sonuç olarak elde edilen bulgularda Hiroshige'nin yapmış olduğu baskıları doğanın faklı zamanlarını şaşırtıcı bir gerçeklik ve şairane duygularla dolu bir atmosferde tasvir ettiğini göstermiştir. Gözlemlerine dayanarak oluşturmuş olduğu eskizlerinde zevk ve zarafetten yoksun olan kısımları çıkartarak idealize edilmiş bir gerçekliği sunmuştur. Hiroshige, derinliği ve hava perspektifinin etkilerini oluşturmasına yardımcı olması için sabah ve akşam sislerini kullanmış ve genellikle bir sahnenin kuş bakışı görüntüsünü sunmuştur. Ay ışığı, sis, kar, yağmur gibi atmosferik olayları tasvir yeteneği en büyük sanatsal başarılarından biridir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak, literatür taraması yapılmış ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Literatür taraması neticesinde Türkçe kaynaklarda sanatçı hakkında yazılmış detaylı bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Özellikle konunun uzmanları tarafından yazılan basılı kaynaklardan bilgilere ulaşılmıştır. Çalışma bu özelliğiyle ülkemizde sanatçı Hiroshige üzerine yapılan en kapsamlı çalışma olarak alandaki bu boşluğu doldurması amaçlanmaktadır. Hiroshige'nin ahşap baskı eserlerini konu alacak araştırmalara ve konu ile ilgilenen araştırmacılara kaynak oluşturması amaçlanmıştır.