Jeotermal aramalarda vibrosismik kaynak kullanarak uygun sweep parametrelerinin belirlenmesi

Yıllardır enerji kaynağı olarak kullanılan fosil yakıtların tükenmeye başlaması, ülkeleri yeni enerji kaynakları arayışına yönlendirmektedir. Alternatif enerji kaynaklarından biri olan jeotermal enerji, yerin derinliklerinden gelen, yenilenebilir ve temiz bir enerji kaynağıdır. Bu nedenlerden dolayı jeotermal alanların araştırılması ülkemiz açısından büyük önem taşımaktadır. Araştırma alanının yer aldığı Aydın ili, çok sayıda ve değişik büyüklükte fay hattının ve buna bağlı olarak sıcak su kaynaklarının bulunduğu bir bölgede yer almaktadır. Jeotermal alanları keşfetmek için kullanılan yansıma sismiğinde, kaynak olarak vibro kullanılıyor ise, doğru sonuç alınması için, yapılacak sismik çalışmanın düzenli bir şekilde projelendirilmesi ve sweep parametrelerin en doğru şekilde belirlenmesi gerekir. Çünkü her sahanın kendine özgü jeolojik nitelikleri vardır ve buna bağlı olarak her saha için farklı parametrelerin seçilmesi olasıdır. Yapılan testler ile hangi sahada hangi parametrenin kullanılacağı belirlenebilir. Bu işlemin yapılması, kalite kontrol adımlarının en önemlisidir. Zira, bir saha çalışması eğer yanlış bir parametre seçilerek yapılmışsa, bu yanlış daha sonraki adım olan veri işlem aşamasında göç ve yorum kesitlerinin elde edilmesi sırasında diğer bir çok yanlışa neden olabilir. Burada en büyük yanlış, açılacak kuyunun yerinin yanlış tespit edilmesi ve olası jeotermal alanın dolu kuyu yerine boş bir kuyunun açılmasıdır. Bunun sonucunda, zaman, maliyet ve iş gücü faktörleri göz önüne alındığında yapılan çalışma bir çok açıdan boşa yapılmış olur. Bu çalışmada, ülkemiz için önemli bir enerji kaynağı olan jeotermal alanın araştırılmasında kullanılan sismik yansıma yöntemi ile araziden 3 boyutlu veri toplama adımları anlatılmış, veri toplama öncesinde yapılan test atışlarının önemi, veri kalitesi açısından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Her bir sweep parametresi için belirlenen test atışlarından elde edilen sonuçlar, Promax programı ile incelenip projede kullanılacak olan en uygun sweep parametreleri belirlenmiştir. Bu sweep parametreleri, ''sweep frekans bandı 8-48 Hz aralığında, sweep sayısı 8, sweep uzunluğu 10 sn, sweep tipi doğrusal, törpüleme uzunluğu 500 msn, vibro hareketi (move-up) 10 m'' olarak bulunmuştur. Elde edilen sweep parametreleri ile birlikte örnek çalışma alanının jeolojisi yorumlanmıştır.