Julianus von Klaproth'un Kafkaslar ve Gürcistan Seyahatnamesi (Tercüme-tahlil)

XVIII. ve XIX. Yüzyıllarda başlayıp XX. yüzyıl başlarına dek devam edecek şekilde Kafkasya bölgesine çeşitli seyahatler düzenlenmiştir. Bu seyahatlerin farklı amaçlar için yapılmış olanları dahil her biri son derece önemlidir. İyi bilinmektedir ki Kafkasya gerek coğrafi olarak gerekse ırk çeşitliliği sebebiyle oldukça karmaşık bir bölgedir ve tarih boyunca bir geçit olarak önemini hiçbir zaman yitirmemiştir. Bunun yanında Kafkasya'da yaşayan halklar, dilleri, kültürleri ve kökenlerine dair çalışmaların önemi gün be gün artmıştır. Erken dönemlerde hakimiyet yarışında Çarlık Rusya buraya araştırma gezisi düzenleme yoluna gitmiştir. XVIII. Yüzyılda yapılmış seyahatler ve toplanmış verilere göre St. Petersburg Akademisi, bünyesinde çalışan Alman dilbilimci, tarihçi, etimolog, doğu bilimci ve kaşif Julianus von Klaproth'u bu göreve atamıştır. 1806 ile 1807 yılları arasında gerçekleştirdiği bu seyahatin notları 1812 yılında basılmıştır. Kafkasya'nın dünya tarihi için önemi tartışmasız olduğu kadar Türk tarihi ve özelikle Türk kültür tarihi açısından önemi yadsınamaz Kafkaslara dair XVII., XVIII., ve XIX., Yüzyıl seyahatnameleri, diğer bir deyişle Sovyet öncesi döneme dair birinci elden bu kaynaklar son derece önem arz etmektedir. Bir iddia konar göçer toplumların yerleşik toplumlar üzerinde etkin rol oynamadığı şeklindedir. Lakin Anadolu'nun Türkleşmesinin yanında Kafkaslardaki halkların da günlük hayatlarına, kullandıkları ortak dile hatta bazı kabilelerin adlarına bakıldığında keskin bir Türk etkisi görmek mümkündür. Harikulade özgün bir yapısı olan Kafkasların Türk tarihi ve kültüründeki yerini aydınlatmada önemli bir rol oynayabilecek bulgular tercüme ve tahlilini yaptığımız bu seyahatnamede bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kafkaslar, Kafkasya, Klaproth, Gürcistan, Seyahatname, Nogaylar, Karaçaylar, Balkarlar