Kadın haklarını savunan avukatların feminist hukuk teorisine bakış açıları ve deneyimleri üzerine niteliksel bir alan araştırması

Kadına yönelik şiddet ve ayrımcılık ülkemizde ve dünyada giderek büyüyen bir sorundur. Kadına yönelik şiddetin, kadınların özel alandan kamusal alana çıkamamalarının, örselenmelerinin en önemli sebebi olan ataerkil bakış açısı ile şekillenen toplumsal cinsiyet eşitsizliği siyaset, eğitim, sağlık gibi kurumların eliyle devam ettirilmektedir. Eril bakış açısının "toplumun en küçük birimi" olan aileden başlamak üzere tüm toplumsal ilişkilere sirayet ettiği gerçeği karşısında hukuk kurumlarının bu bakış açısından etkilenmediği düşünülemez. Hukuk, ataerkil bakış açısının ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin kurulmasında, devam ettirilmesinde son derece önemli bir role sahiptir. Hukuk, önyargılardan arınmış, eşitliğe inanan, toplumsal cinsiyet eşitliğini içselleştirmiş yasa yapıcı ve uygulayıcıların eliyle bu ayrımcı bakış açısının sona erdirilmesinde de önemli bir araç olarak kabul edilmelidir. Feminizmin hukuka eleştirileri sonucu ortaya çıkan feminist hukuk teorisi yaklaşık kırk yıl önce ortaya çıksa da hukukçular arasında yaygınlaşmadığı görülmektedir. Bu düşünceden yola çıkarak bu çalışmada özellikle kadın hakları alanında çalışmaları olan avukatların feminizm ve feminist hukuk algıları, feminist hukuka bakış açıları ve feminist hukukun gerçekleşebilmesi için önerileri yarı yapılandırılmış sorularla nitel araştırma yöntemi kullanılarak tespit edilmeye çalışılmış ve alanda çalışırken yaşadıkları deneyimleri üzerinden hukuk kurumlarındaki ataerkil bakış açısı ortaya çıkarılarak, mevcut hukuka feminist bir eleştiri getirmeleri sağlanmak istenmiştir. Araştırmanın analizi sonucunda özellikle kadın hakları alanında çalışan avukatların feminizm ve feminist hukuka bakış açıları, kavramları tanımaları, deneyimleri ve önerilerinin analizi ile kadın haklarını savunan avukatların feminizm ve feminist hukuk farkındalıklarının yüksek olduğu ortaya konmuş ve feminist hukukun gerçekleşmesi için önerileri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, yasa yapma ve bu yasaların uygulanması sürecinde eril bakış açısının egemen olduğu hukuk sisteminde kadınların ve kadın hakları üzerine çalışan avukatların karşılaştıkları zorluklar ve çoğunlukla fail konumundaki erkeği koruyup, mağdur kadınları hukuksal korumanın dışına iten mekanizmalar feminist hukuk teorisi bağlamında ele alınarak çözümlenmeye çalışılmıştır. Mevcut hukuk sisteminin tarihsel süreç içinde kadını görmezden gelmesi ve kadınlığı görünmez kılması yönü ile mücadele edebilmek adına, katılımcılar ile yapılan görüşmeler ışığında feminist hukuk bakış açısını yansıtan eleştirel söylemler geliştirilmeye çalışılarak ataerkil normlarla çevrili mevcut hukuk sistemi yapı bozumuna uğratılmıştır.