Kadınlarda üriner inkontinansın cinsel fonksiyonlar üzerine etkilerinin değerlendirilmesi

GiriĢ: Üriner inkontinans kadınlarda sık görülen bir sağlık sorunudur ve ilerleyen yaş ile birlikte görülme sıklığı artış gösterir. Üriner inkontinans hayatı tehdit eden bir hastalık değildir fakat sıklıkla yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkilere sebep olur. Yaşam kalitesinin en önemli parametrelerinden biri de sağlıklı cinsel yaşamdır. Üriner sistemle ilişkili şikayetleri olan kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluğu ile daha sık karşılaşılır. Amaç: Çalışmanın ana amacı üriner inkontinanslı ve kontinan olgulardan elde edilen bulguları karşılaştırarak inkontinansın cinsel fonksiyonlar üzerindeki gerçek etkisini belirlemektir. Metod: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Ürojineloloji Polikliniği'ne başvuran ve üriner inkontinans tanısı koyulmuş 53 olgu ile, bu olgularla yaş, vücut kitle indeksi, parite, menopozal durum ve histerektomi öyküsü bakımından eşleştirilmiş, jinekoloji polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran ve idrar kaçırma şikayeti olmayan 52 sağlıklı kontrol olgusu çalışmaya dahil edildi. Çalışmanın örneklemi pelvik organ prolapsusu, farklı üriner yakınmaları ve inkontinans operasyonu öyküsü olmayan olgulardan oluşturuldu. Üriner inkontinans tanısı anamnez, UDI-6 sorgu formu ve üriner günlük sonuçları baz alınarak koyuldu. Tüm olguların yaş, vücut kitle endeksi, doğum sayısı, doğum şekli, makrozomik doğum öyküsü, sigara kullanımı, menapozal durumu, HRT kullanım öyküsü gibi epidemiyolojik ve medikal özellikleri kaydedildi. Her olguya 3 günlük üriner günlük formu, UDI-6, IIQ-7 ve FSFI formları doldurtuldu. Daha sonra katılımcılara yapılan fizik muayene ile POP-Q, pelvik taban kas gücü, perinometre ve Q tip test değerlendirmeleri yapıldı. Yine her olguya bir saatlik ped testi uygulandı. Çalışmaya dahil edilen hasta grubunun inkontinans tipi stres, urge veya mix olarak 3 gruba ayrılarak kaydedildi ve inkontinans süresi yıl olarak kayıt altına alındı. Bütün veriler SPSS programı ile istatistiksel olarak değerlendirildi. Sonuçlar standart sapma ile ortalama değerler göz önüne alınarak belirlendi. İstatistiki belirteçler "p" değerine göre belirlenerek p<0.05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza 52'si üriner inkontinans grubunda, 53'ü kontrol grubunda olmak üzere toplan 105 kadın dahil edildi. Her iki grup yaş, beden kitle indeksi, parite, menopozal durum ve histerektomi öyküsü bakımından benzer özellikler gözetilerek oluşturuldu. Üriner inkontinans grubunda yaş ortalaması 47,81±7,4 iken kontrol grubunda yaş II ortalaması 46,90±8,0 olarak saptandı (p=0,55). Üriner inkontinans grubunda beden kitle indeksi 28,85±4,8 iken kontrol grubunda beden kitle indeksi 26,83±3,6 olarak saptandı (p=0,059). Üriner inkontinans grubunda menapoza giren kadınların oranı %43,4 iken kontrol grubunda bu oran %34,6 olarak saptandı (ki-kare=0,3). Üriner inkontinans grubunda histerektomi öyküsü olan kadınların oranı %13,2 iken kontrol grubunda bu oran %11,5 olarak saptandı (ki-kare=0,7). Üriner inkontinans grubunda parite median=2,IR=1 iken kontrol grubunda median=2,IR=2 değerleri elde edildi (P=0,01). Üriner inkontinas grubu ve kontrol gruplarının FSFI skorları istatistiksel olarak analiz edildiğinde inkontinans grubunun FSFI genel toplam skoru kontrol grubundan düşük bulunmuştur (p=0,00). Ayrıca cinsel istek (p=0,00), uyarılma (p=0,001), orgazm (p=0,00), lubrikasyon (p=0,00), memnuniyet (p=0,001) alt boyutlarında da kontrol grubu skorları inkontinans grubundan daha yüksek bulunmuştur. Üriner inkontinans grubunda UDİ-6 skoru ile cinsel ağrı alt boyutu skoru arasında ters yönde korelasyon saptanmıştır (p=0,02). Kontrol grubunda Oxford Skalası kullanılarak hesaplanan pelvik taban kas gücü skoru ile FSFI genel toplam skoru arasında pozitif korelasyon saptandı (p=0,03). Bu korelasyon cinsel istek (p=0,02), lubrikasyon (p=0,008) ve uyarılma (p=0,01) alt boyutlarında da anlamlı olarak izlenmektedir. Yine perinometre ile ölçülen pelvik taban kas gücü ile cinsel istek alt boyutu arasında da pozitif korelasyon vardır (p=0,01). Sonuç: Çalışmamızda üriner inkontinansın kadın cinsel fonksiyonları üzerinde olumsuz etkileri olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonucu cinsel istek, uyarılma, orgazm, lubrikasyon ve memnuniyet alt boyutlarının skorları da desteklemektedir.