Kadınların mamografi taramasına katılımı, meme kanseri risk düzeyleri ve ölüm kaygısıyla ilişkisi

Amaç: Bu çalışmada, kadınların mamografi taramasına katılımı, meme kanseri risk düzeyleri ve ölüm kaygısıyla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tipte bir çalışmadır. Ocak- Nisan 2023 tarihleri arasında 40 yaş ve üzeri kadınlar çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara yüz yüze anket uygulandı. Ankette sosyodemografik özellikler, meme kanseri riski ile ilişkili özellikler, mamografi taramasına ilişkin özellikler , Templer'in Ölüm Kaygısı Ölçeği (TDAS) yer aldı. Bulgular: Çalışmaya toplamda 305 kadın katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 54,14±9,30'du, %66.90'ı ev hanımıydı, %48,90'ı obezdi ve %66,90'ı menopoza girmişti. Gail modeline göre beş yıllık meme kanseri gelişme riski ortalaması 1,11±0,54; yaşam boyu meme kanseri gelişme riski ortalaması 7,93±3,51 olarak hesaplandı. Katılımcıların ölüm kaygısı puanı ortalaması 8,47±2,39 olarak bulundu. Katılımcıların %68,90'ı mamografi taramasına katılmıştı, %23,00'ı taramaya düzenli katıldığını belirtti. Mamografi taramasına katılma durumu menopoz durumu, iyi huylu bir teşhis ile yapılan meme biyopsisi, uzak akrabalarda/tanıdıklarda kanser öyküsü, kanser taramasının henüz hastalık belirtisi olmadan yapılması gerektiğini bilme durumu ve yaşa göre anlamlı farklılık gösterdi. Katılımcılara yöneltilen mamografi hakkında olumsuz ifadelerden en yüksek puanı kötü haber almaktan korkmak aldı. Ölüm kaygısı puanı ile mamografi hakkında olumsuz ifadelerin total puanı arasında pozitif ilişki mevcuttu (r=0,229, p<0,001). Katılımcıların mamografi hakkındaki olumsuz ifadeleri arttıkça mamografi taramasına katılımları azalmaktaydı (p<0,001). Sonuç: Katılımcıların mamografi hakkında olumsuz ifadelere verdikleri puanlar ile ölüm kaygısı puanı arasında pozitif ilişkili mevcuttu. Olumsuz ifadelere verilen puan arttıkça taramaya katılım azalmaktaydı. Anahtar Kelimeler: meme kanseri, mamografi, ölüm kaygısı, Gail modeli