Kadınların meme kanseri korku ve kadercilik algılarının meme kanseri erken tanı davranışları ile ilişkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadınların meme kanserine ilişkin korku düzeyleri ile kadercilik algılarının, meme kanserinin erken tanı davranışları üzerindeki etkisini ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanan çalışma, 1 Kasım 2024-28 Şubat 2025 tarihlerinde, Aile Sağlığı Merkezleri'ne kayıtlı 433 kadınla yürütüldü. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Meme Kanseri Korku Ölçeği" ve "Meme Kanseri Kadercilik Ölçeği" kullanıldı. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, normallik testleri, bağımsız örneklerde t testi, varyans analizi (ANOVA), posthoc (Tukey, LSD), pearson korelasyon ve lineer regresyon testleri kullanıldı. Bulgular: Kadınların %52,4'ü Kendi Kendine Meme Muayenesi yaptıklarını, %25,4'ü Klinik Meme Muayenesi yaptırdıklarını ve 40 yaş üstü kadınların %26,2'si mamografi çektirdiğini belirtti. Yaş, eğitim durumu, medeni durum, meslek, çocuk sahipliği ve meme kanseri hakkında bilgi alma isteğinin, kadercilik algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi vardı (p<0,05). Meslek, çocuk sahipliği ve meme kanseri hakkında bilgi alma isteğinin korku değişkenini anlamlı düzeyde etkilediği belirlendi (p<0,05). Kendi Kendine Meme Muayenesi yapma, Klinik Meme Muayenesi yaptırma ve mamografi çektirme durumu kadercilik ve korku puanlarını anlamlı düzeyde etkilemedi (p>0,05). Regresyon analizi sonuçlarına göre, kadercilik değişkeninin (B=0,308, p=0,036) ve meme kanseri hakkında bilgi alma isteğinin (B=3,343, p<0,001) meme kanseri korkusu üzerindeki etkisi anlamlı bulundu. Sonuç: Bu sonuçlar neticesinde, meme kanseri erken tanı ve taramalarına katılımı artırabilmek amacıyla; eğitim programlarının, korku ve kadercilik algılarının yönetilmesine ilişkin çeşitli stratejilerin geliştirilmesi oldukça önemlidir. Anahtar Sözcükler: Erken tanı davranışları, meme kanseri, kadın, kadercilik algısı, korku