Kahramanmaraş-Afşin yöresi âşıklık geleneği

Orta Asya'dan günümüze kadar kam, şaman, bahşı, ozan vb. adlandırmalar altında gelen icracılık geleneğinin Anadolu'da vücut bulmuş hâli olan âşıklık geleneği; içerisinde edebi ve müzikal özellikleri barındıran Türk müzik kültürünün önemli bir koludur. Âşıklık geleneği babadan oğula ya da usta-çırak ilişkisi içerisinde meşk sistemi ile gelişimini sürdürerek devam ettirmiştir. Aşıklık geleneği, Türk halk müziği geleneğinin geçmişten bugüne aktarılmasında birçok yönü ile oldukça önemlidir. Araştırmaya konu olan Kahramanmaraş- Afşin yöresine ait Âşıkların da bu geleneği devam ettirerek geçmişten geleceğe ışık tutan kişiler olduğu ve bu nedenle yöre aşıklarının yaşamları, sanatçı kişilikleri ve eserleri ile büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu araştırma betimsel bir nitelikte olup, durum tespiti yapmaya yöneliktir. Araştırmada öncelikle Âşıkların yetiştirilmesindeki geçiş aşamalarından bahsedilmiştir. Daha sonra ise âşıkların TRT Türk Halk Müziği repertuvarında kayıt altına alınmış eserlerin belirlenmesi amacıyla dijital ve yazılı kaynak taraması yapılmıştır. Araştırma, Afşin Âşıklık geleneği ile sınırlandırılmıştır. Araştırma sürecinde, Âşıkların yakın çevreleri ve Kahramanmaraş- Afşin ilçesinde gerçekleştirilen kişisel görüşmeler yolu ile araştırmanın daha ayrıntılı bir şekilde ifade edilmesine hassasiyet gösterilmiştir. Araştırmada yöreye ait başlıca âşıkların hayatlarından, eserlerinden ve şiirlerinden bahsedilerek Kahramanmaraş- Afşin yöresi anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen sonuçlardan bazıları sıralanacak olursa, Kahramanmaraş- Afşin yöresi Âşıklık geleneğinin kendine has özelliklere sahip olduğu, yörenin âşıklarının ülkemizdeki Âşıklık geleneği ile benzer özellikler sergilediği, sanatlarını icra ederken enstrüman olarak genellikle bağlama çalgısını tercih ettikleri ve eserlerinde konu olarak genellikle gündelik yaşamda karşılaştıkları olayları ele aldıkları ilk aklımıza gelen sonuçlardan bazıları olacaktır. Anahtar Kelimeler: Kahramanmaraş, Âşıklık, Afşin, Kültürel kimlik, Gelenek