Kahve ve çay tüketiminin tip 2 diyabet ve insülin direnci olan bireyler üzerine etkisi

Diabetes Mellitus dünyada artarak yaygınlaşan ve ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelen kronik bir hastalıktır. Yeme ve içme alışkanlıkları hastalığı etkiler. Çay ve kahve tüm dünyada yaygın olarak tüketilen içeceklerin başında gelmektedir. Yapılan çalışmalarda çay ve kahvenin tip 2 diyabetli bireylerde glikoz kullanımını ve metabolizmasını pozitif yönde etkileyebildiği saptanmıştır. Çalışma Aralık 2015 - Aralık 2016 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne gelen 18-65 yaş arası tip 2 diyabetik ve insülin direnci olan bireyler üzerinde yapılmıştır. Kahve ve çay tüketiminin tip 2 diyabet ve insülin direnci olan bireylerde antropometrik ve biyokimyasal değerleri ile ilişkisini saptamak hedef alınmıştır. Bireylerin sosyodemografik, sağlık, diyabet, fiziksel aktivite, beslenme ve sıvı tüketimiyle ilgili bilgileri ile biyokimyasal ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Araştırma grubunun (n=300) yaş ortalaması 45.0 ± 12.1 yıldır. Bireylerin %82.7'si kadın, %33.4'ü üniversite mezunu, %48.7'si çalışmıyor, %80.4'ü evlidir ve %77.0'si sigara kullanmamaktadır. Bireylerin %54.0'ü tip 2 diyabetli iken, tüm grubun %65.0'ı oral antidiyabetik, %14.3'ü bazal insülin, %15.6'sı ise multipl enjektabl tedavi kullanmaktadır. Bireylerin %99.7'si ağır egzersiz, %93.7'si orta düzeyde egzersiz, %29.7'si her seferinde 10 dakikadan uzun yürüyüş yapmamaktadır. %72.3'ü daha önce tıbbi beslenme tedavisi almıştır. Alan kişilerden %62.7'si listeyi uygulamamaktadır. Bireylerin %63.7'si günde 3 ana öğün ve %35.3'ü ise 2 ana öğün yapmaktadır ve %83.3'ü ara öğünde meyve tüketmekte, %6.3'ü ise ana öğünde ayak üstü yemek tercih etmektedir. Bireylerin %56.0'sı öğün atlamakta, %43.0'ü öğle öğününü atlamaktadır. Bireylerin %48.3'ü türk kahvesini, %73.0'ü çayı şekersiz tüketmektedir. Bireylerin %15.3'ü granül kahveyi şekerli tüketmektedir. BKİ ortalaması (n=300) 33.6±5.4 kg/m2 olarak saptanmıştır. Bel çevresi ortalaması (n=299) 108.6±10.7 cm'dir. Yağ oranı ortalaması (n=287) %39.1±7.7 olarak saptanmıştır. Biyokimyasal ortalamalara bakıldığında HbA1c (n=274) %6.3±1.5, total kolesterol (n=252) 207.7±42.5 mg/dL, trigliserit (n=253) 166.8±197.7 mg/dL, HDL kolesterol (n=249) 50.1±13.5 mg/dL, LDL kolesterol (n=247) 126.1±34.3 mg/dL olarak saptanmıştır. Diyastolik kan basıncı (n=288) 80.3±9.6 mmHg, sistolik kan basıncı (n=288) 123.7±16.0 mmHg olarak saptanmıştır. Bireyler günlük ortalama 187.5±170.7 mL (n=70) yeşil çay, 564.7±438.9 mL (n=288) siyah çay, 53.0+47.5 mL (n=240) türk kahvesi, 206.5±217.1 mL (n=115) granül kahve tüketmektedir. Bu çalışma, kesitsel bir çalışma olup tip 2 diyabet ve insülin direnci olan bireylerde günlük ≥800 mL siyah çay tüketenlerde <800 mL siyah çay tüketenlere göre vücut yağ oranının normal olma durumu anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p<0.05). Kahve ve çayın etkisini saptamak amacıyla beslenme ve egzersizin de dahil edildiği randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Diyabet; tip 2 diyabet; insülin direnci; kahve; çay