Kalp yetersizliği olan hastalarda öz bakım davranışları ve semptom durumunun incelenmesi

Bu çalışma; kalp yetersizliği olan hastalarda özbakım davranışları ve semptom durumunun incelenmesi amacıyla tanımlayıcı bir çalışma olarak yapıldı. Çalışma, Eylül 2021- Mart 2022 tarihleri arasında, Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi Kardiyoloji Kliniği ve Koroner Yoğun Bakım Ünitesinde 212 hasta ile yürütüldü. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Avrupa Kalp Yetersizliği Öz-bakım Davranış Ölçeği ve Kalp Yetersizliği Semptom Durumu Ölçeği kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizinde t-testi ve ANOVA kullanıldı. Hastaların özbakım davranışları ölçeği puan ortalaması 31.70±4.88 ve hastaların çoğunluğunun (%84.0) özbakım davranışlarının uygun olduğu bulundu. Hastaların en çok uyum gösterdikleri özbakım davranışları, nefesinin daralması durumunda sakinleşmeye çalışma, gün içinde dinlenme, ilaçlarını düzenli olarak alma ve alkol kısıtlaması iken, en az uyum gösterdikleri özbakım davranışları kilo takibi, düzenli egzersiz yapma ve her yıl grip aşısı olma şeklinde belirlendi. 75 yaş ve üzeri, bekar, düşük eğitim düzeyine sahip, sosyal güvencesi olmayan, hastane kontrollerine gitmeyen hastaların özbakım davranışlarına uyumlarının anlamlı düzeyde düşük olduğu bulundu. Hastaların kalp yetersizliği semptom durumu ölçeği puan ortalaması 45.22±14.78 ve orta düzeyde semptom yoğunluğu yaşadıkları belirlendi. Hastaların yoğun olarak deneyimledikleri semptomlar, dispne, yorgunluk/enerji azlığı ve uyku problemleriydi. 75 yaş ve üzerindeki hastalar, eğitim düzeyi düşük olan, çalışmayan, sosyal güvencesi olmayan, kırsal kesimde yaşayan, tanı süresi 6 yıl ve üzerinde olan, son 1 yıl içinde hastaneye yatmış olan, New York Kalp Birliği evresi yüksek olan hastaların daha fazla semptom yaşadıkları bulundu. Hastaların özbakım davranışları ile semptom durumu arasında, anlamlı olmayan, pozitif yönde zayıf bir ilişki saptandı. Hemşirelerin hastaların özbakım davranışlarını ve semptom durumlarını geçerli ve güvenilir ölçüm araçları ile periyodik olarak değerlendirmeleri, hastaların özbakım davranışlarını geliştirmeye yönelik hasta eğitimi ve takip programları uygulamaları önerilmektedir.