Kamu politikası oluşturmada sosyal hesaplar matrisi temelli gelir çarpan analizi

Sosyal hesaplar matrisi, ekonomik birimlere ilişkin detaylı verileri ve bu verilerin ekonomik birimler arasında nasıl paylaşıldığını göstermesi nedeniyle ulusal hesaplardan ayrılmaktadır. Ayrıca sosyal hesaplar matrisinin tek, doğru bir şeklinin olmaması, çalışılmak istenilen alan özelinde daha da detaylandırılabilmesi, bu alanda yapılan tüm çalışmaları hem özgün kılmakta hem de çalışılan alana dair yeni bir veri seti sunmaktadır. Bu çalışmada, 2012 yılına ait, hanehalkı, şirketler [özel (reel-finans)-devlet (KİT-kamu bankaları)], devlet (merkezi yönetim, mahalli idareler ve SGK), yatırım-tasarruf hesabı [kamu (merkezi yönetim, mahalli idareler ve KİT) ve özel] ve dış alemin yer aldığı beş hesaptan oluşan 37x37'lik bir sosyal hesaplar matrisi oluşturulmuştur. Oluşturulan sosyal hesaplar matrisi, çarpan analizi gereği içsel ve dışsal hesaplara ayrılmış, hanehalkı ve şirketler içsel hesaplar olarak kabul edilirken devlet, yatırım-tasarruf ve dış alem dışsal hesaplar olarak kabul edilmiştir. Çalışmada, dışsal olarak kabul edilen hesaplar üzerinden dışsal şoklar yaratılarak bu şokların içsel hesaplar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda incelenen politikalar, hanehalkına yapılan ücret ödemelerinin artması, faiz ödemelerinin artması ve mal ve hizmet ihracatının artması senaryolarıdır. Bu senaryolar gelir çarpan analizi ile incelenmiş ve senaryoların yarattığı gelir etkisi tespit edilmiştir. Farklı politikaların gelir etkilerini incelemedeki amaç bu politikaların birbirine alternatif olması değil, tam tersine farklı politikaların ekonomide yarattığı gelir etkisinin kanallarını görebilmektir.