Kamuda iç kontrol sisteminin kullanılması: Büyükşehir belediyeleri örneği

Bu araştırmanın temel amacı Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinde COSO iç kontrol standartlarının bilinme düzeyinin belirlenmesidir. Bu amaç çerçevesinde COSO'yu oluşturan standartların uygulayıcılarda demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. Ayrıca COSO iç kontrol sisteminin uygulandığı büyükşehir belediyelerinde kontrol ortamı, risk değerlendirme, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim, izleme ve değerlendirme standartlarının arasındaki ilişkilerde analiz edilmiştir. Bu bağlamda bu çalışma kamuda iç kontrol sistemi kurulmasının zorunlu bir hal aldığından düzgün, çalışır ve hali hazırda çok iyi yönetmeleri gerektiğinden konu ile ilgili büyükşehir belediyelerinin ilgili çalışanlarının konuya hâkimiyetini bilmek açısından önem taşımaktadır. Bu araştırma pozitivist sosyal bilim yaklaşımı ile temellendirilmiştir. Nicel bir araştırma yöntemi benimsenerek yürütülen bu araştırmanın örneklemini Türkiye'deki 30 büyükşehir belediyesinde stratejik planlama ve mali hizmetlerdeki yetkili kişileri ile büyükşehir belediyelerinin genel sekreter ve genel sekreter yardımcıları arasından olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden yargısal (amaçlı) örnekleme yöntemi ile seçilen yetkililer oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniğinden faydalanılmıştır. Google Form yardımıyla hazırlanan çevrimiçi anket ile edilen toplam 149 katılımcıya ait cevaplar değerlendirmeye alınarak analiz edilmiştir. Çevrimiçi anket ile elde edilen verilerin analiz edilmesinde Bağımsız Örneklemler t-Testi (Independent Samples t-Test) ve Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA) Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları büyükşehir belediyelerinde COSO iç kontrol standartlarının etkinliğinin beklenen düzeyde olduğuna işaret ederken COSO iç kontrol standartlarını oluşturan yapılar arasındaki ilişkilere ait verilen cevaplar söz konusu ilişkilerin yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar araştırmacılara, uygulayıcılara ve politika yapıcılara fayda sağlayacak niteliktedir.