Kamuoyunda dezenformasyon yasası olarak adlandırılan yasal düzenlemelerin eleştirel bakışla değerlendirilmesi

Son yıllarda dijital medyanın etkisinin artmasıyla birlikte, bilgi kirliliği, dezenformasyon ve yalan haber gibi olgular toplumsal düzeni tehdit eden başlıca sorunlar arasında yer almaya başlamıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de 2022 yılında yürürlüğe giren ve kamuoyunda "dezenformasyon yasası" olarak adlandırılan 7418 sayılı Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, ifade özgürlüğü ile kamusal düzenin korunması arasında yeni bir denge kurmayı hedeflemiştir. Ancak bu yasal düzenleme, içerdiği belirsiz kavramlar, geniş yorumlanabilir hükümler ve uygulanma biçimi bakımından hem hukuki hem de toplumsal açıdan yoğun eleştirilere konu olmuştur. Bu tez çalışması, dezenformasyon yasası olarak bilinen düzenlemeleri eleştirel bir perspektiften inceleyerek, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve dijital iletişim hakları bağlamında olası etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, normatif bir yaklaşımla anayasa hukuku, insan hakları hukuku ve ceza hukuku çerçevesinde yasanın hukuki temelleri sorgulanmış; aynı zamanda karşılaştırmalı hukuk yöntemiyle benzer düzenlemelere sahip ülkelerin mevzuatları ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu çerçevede, dezenformasyonun toplumsal zararları ile yasaların bireysel hak ve özgürlükler üzerindeki sınırlayıcı etkileri arasında nasıl bir denge kurulabileceği sorusuna odaklanılmıştır. Çalışmanın temel bulgusu, dezenformasyonla mücadele amacı taşıyan düzenlemelerin meşru bir gerekçeye dayanmakla birlikte, demokratik toplum düzeni ile uyumlu olması için daha açık, öngörülebilir ve denetlenebilir şekilde formüle edilmesi gerektiğidir. Özellikle ifade özgürlüğü gibi temel hakların sınırlandırılmasında orantılılık ve gereklilik ilkeleri çerçevesinde daha hassas bir yasal dengeye ihtiyaç duyulmaktadır.