Kan merkezlerindeki bozulabilir envanter ve ürün-kullanıcı uyumsuzluğu problemlerinin yönetiminde karar destek sistemlerinin kullanılması

Kan merkezleri, kan ürünlerinin alındığı kişilerin antijenik özelliklerinin farklılığı neticesi oluşan ürün çeşitliliği, her bir kan ürününün saklanma koşullarının farklılığı ve uygunsuz koşullarda kısa sürede bozulabilir olması, ürünü kullanacak kişilerin antijenik çeşitliliği nedeni ile yaşanan uyum sorunları, ürünlerin kullanım hızlarının kesinlikle tahmin edilemiyor olması ve beklenmeyen koşullara hazırlıklı olmak amacı ile elde tutulması gereken stok miktarının bozulma ve imha riskini de arttırması nedeniyle envanter yönetiminde en problemli alanlardır.Önerilen ve uygulamaya konulan veri tabanı modeli ile süreç yönetimi sistemininin uygulandığı, yazılımın detaylı olarak anlatıldığı kan merkezi projesi halen Dokuz Eylül Üniversitesi kan merkezinde kullanılmaktadır. Uygulamanın izlendiği dört yıllık süre zarfında elde edilen sonuçlar işletme yönetimi fonksiyonları ve elde edilen faydalar yönünden incelenmektedir.Hasta için kan ürününün uygunluğunun test edildiği aşama olan hasta kanı ve kan ürününün uygulama olarak çapraz teste tabii tutulması aşaması yerine veritabanında sorgulama yaparak ürün hazırlık sürecinin son aşamasında kısalma sağlayan elektronik cross match işleminin karar destek sisteminin alt parçası olan kullanımı neticesi elde edilen ölçülebilir ve ölçülemeyen faydalar da incelenerek sonuçları gösterilmeye çalışılmıştır.Detaylı gönüllü donör veri tabanının e-match yapılmasına uyumlu olarak oluşturularak kısa mesaj servisi gibi iletişim teknolojileri ile kombine edilmesi sonucu ihtiyaç olduğu anlarda uygun kişilerden kan donasyonlarının yapılmasını sağlayacak çağrı merkezi yapılanması ile; stoklama, ihtiyaç fazlası nedeni ile imha ve yokluk durumu maliyetlerinin düşürüleceği sonucuna varılmıştır.Elde edilmesi kadar saklanması da maliyetli olan kan ürünlerinin yokluğu durumunda yaşanabilecek sağlık sorunlarının nihai toplam maliyetinin insan hayatına eş değer olması nedeniyle hesaplama sınırlarının ötesinde olduğu, önerilen modelin sağlayacağı avantajların ölçülemez olduğu belirtilmiştir.