Kanser tanısı olan bireylerin ölüm kaygısının umut ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisi

Bu çalışma kanser hastalarının ölüm kaygısının psikolojik iyi oluş ve umut ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı (korelasyon) türde yapılmıştır. Araştırma 2024 yılında Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan bir eğitim araştırma hastanesinde tedavi görmekte olan 188 kanser hastası birey ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Ölüm Kaygısı Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Bireylerin kişisel ve sağlık hastalık özellikleri ile ölüm kaygısı toplam puanları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için veriler normal dağıldığı için bağımsız gruplarda t testi ve Oneway ANOVA testi (Post hoc testi: Bonferroni kullanılmıştır. Çalışmada yaş ve ölçeklerin puan ortalamaları arasındaki ilişkisiyi değerlendirmek için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmada ölüm kaygısı toplam puanını etkileyebilecek değişkenleri değerlendirmek için backward metodu seçilerek çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre kanser hastası bireylerin ölüm kaygısı ölçeği toplam puanı 7,32±2,53 olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, kanser türü, kanser evresi, tedavi türü, sürekli umut ve psikolojik iyi oluş düzeyi ile ölüm kaygısı puan ortalaması arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin çalışma durumu, aylık geliri ve sosyal güvence durumu ile ölüm kaygısı toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Bireylerin yaş ile ölüm kaygısı toplam puanla arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Kanser hastalarının ölüm kaygısı toplam puanı ile sürekli umut düzeyi arasında negatif yönlü orta düzeyde bir ilişki (p<0,05), Psikolojik iyi oluşu ile arasında ise yine negatif yönlü orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak bireylerin ölüm kaygısı arttıkça sürekli umut ve psikolojik iyi oluş düzeylerinde azalma olduğu görülmüştür. Bu bağlamda umut ve psikolojik iyi oluş düzeyi üzerinde etkili olan ölüm kaygısı hakkında daha fazla bilgi sahibi olabilmek ve bu kaygıyı etkileyen diğer faktörlerin de belirlenebilmesi için yeni çalışmalar yapılmalıdır. Anahtar sözcükler: Kanser, Ölüm Kaygısı, Psikiyatri Hemşireliği, Psikolojik İyi Oluş, Umut