Kansere bağlı oluşan alt ekstremite lenfödem hastalarında kompleks boşaltıcı fizyoterapi ile uygulanan kor stabilizasyon egzersizlerinin etkinliği

Çalışmanın amacı kansere bağlı oluşmuş tek taraflı alt ekstremite lenfödeminde Faz I Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapi (KBF) ile uygulanan kor stabilizasyon egzersizlerinin ödem durumu, egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite düzeyi, alt ekstremite fonksiyonelliği, denge ve yaşam kalitesi parametreleri üzerine etkisini incelenmektir. Çalışmaya, İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Lenfödem polikliniğine başvuran, alınma ölçütlerine uyan, kansere bağlı oluşmuş tek taraflı alt ekstremite lenfödem tanılı, 43-79 yaş aralığına sahip 26 hasta dahil edilmiştir. Hastalar randomize olarak tedavi grubu (n=13) ve kontrol grubuna (n=13) ayrılmışlardır. Tedavi grubuna faz I KBF ve Kor Stabilizasyon egzersizleri verilmiştir. Kontrol grubunda ise sadece faz I KBF uygulanmıştır. Her iki grubun tedavisi 4 hafta boyunca haftada 5 gün şeklinde gerçekleşmiştir. Tedavi grubunda kor stabilizasyon egzersizleri, Faz I KBF uygulamasından önce, tedavi süresince haftada 3 gün 4 hafta boyunca gerçekleşmiştir. Tüm hastaların demografik ve klinik özellikleri tedavi başlangıcında kaydedildi. Ödem durumu, çevre ölçümü ve frustum hacim hesaplama yöntemiyle; egzersiz kapasitesi, 6 Dakika Yürüme Testi ile (6DYT); fiziksel aktivite düzeyi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (IPAQ) ile; alt ekstremite fonksiyonelliği, Alt ekstremite Fonksiyonellik Skalası (AEFS) ile; denge, Berg denge ölçeği (BDÖ) ile; yaşam kalitesi, lenfödem yaşam kalitesi ölçeği-bacak (LYMQOL) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca vücut kitle indeksi (VKI) de değerlendirilmiştir. Tüm parametreler tedavi başlangıcında ve sonunda tekrarlanmıştır. Tedavi sonrası ölçümlerde her iki grupta da tüm parametrelerde iyileşme gözlemlendi. Ayrıca tedavi grubunda çevre ölçümlerinde, fiziksel aktivite düzeyinde, denge, alt ekstremite fonksiyonelliği ve yaşam kalitesi parametrelerinde daha anlamlı iyileşme görüldü (p<0.05). VKI, ödem hacmi ve egzersiz kapasitesi parametrelerinde, her iki gruptaki iyileşmeler benzerdi (p>0,05). Bu çalışmanın sonucu; Faz I KBF'ye ek olarak verilen kor stabilizasyon egzersizlerinin ödem durumu, egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite düzeyi, denge, alt ekstremite fonksiyonelliği ve yaşam kalitesi ile ilişkili parametrelerde etkili olduğunu gösterdi. Kor stabilizasyon egzersizlerinin alt ekstremite lenfödemi tedavisinde tercih edilebilecek alternatif bir egzersiz modeli olduğu sonucuna varıldı.