Kanserli çocuklar için uyku değerlendirme ölçeği adölesan ve ebeveyn formunun geliştirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı; Kanserli Çocuklar İçin Uyku Değerlendirme Ölçeği Adölesan Ve Ebeveyn Formunun geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini 12-18 yaş arası İzmir Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Onkoloji Kliniği ve Dokuz Eylül Üniversitesi Nevvar-Salih İşgören Çocuk Hastanesi Onkoloji Kliniğinde yatmakta olan ve polikliniğe başvuru yapmış olan adölesan ve ebeveyni oluşturmaktadır. İzmir Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Onkoloji Kliniği ve Dokuz Eylül Üniversitesi Nevvar-Salih İşgören Çocuk Hastanesi Onkoloji Kliniğinde tedavi gören adölesan ve ebeveynlerden onam alınan 147 adölesan ve ebeveyni oluşturmuştur. Veriler 01.09.2016-31.11.2017 tarihleri arasında toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliği, çocuk onkoloji ve hematoloji alanlarından 16 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı/yüzde, t testi, korelasyon analizi, Cronbach α güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Kanserli Çocuklar İçin Uyku Değerlendirme Ölçeği'nin yapı geçerliliğin sağlanmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Yapılan bu analizde Adölesan Formu'nda uyum indeksleri, RMSEA=0.04, CFI=0.97, NNFI=0.96 ve NFI=0.89 ve Ebeveyn Formun'da ise RMSEA=0.06, CFI=0.95, NNFI=0.94 ve NFI=0.87 olarak bulunmuştur. Güvenirliğin sağlanmasında ölçeğin genelinin Cronbach α güvenirlik katsayısı adölesan formu için, .87 ebeveyn formu için ise .86 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği ile ilgili faktör analizi sonuçları verilerin modelle uyumlu olduğunu, dört faktörlü yapıyı doğruladığını, ölçeğin madde ve alt boyutlarının ölçekle ilişkili olduğunu, her bir alt boyuttaki maddelerin kendi faktörünü yeterli olarak tanımladığını göstermiştir. Sonuç: Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucu Kanserli Çocuklar İçin Uyku Değerlendirme Ölçeği Adölesan Ve Ebeveyn Formunun, geçerlik ve güvenirliği yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlar geliştirilen ölçeğin Türkiye'de yapılacak araştırmalar için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Anahtar kelimeler: Kanser, Adölesan, Uyku, Uyku Kalitesi Geçerlik ve Güvenirlik