Kant'ın Sentetik a Priori'sinin doğa bilimlerinde temellendirilmesi

Kant'ın transandantal felsefe çerçevesinde doğa bilimleri üzerine ayrıntılı çalışması Doğa Bilimlerinin Metafizik Temellendirilmesi kitabında toplanmıştır. Ancak bunun ötesinde, doğa bilimleri transandantal felsefenin bütünün şekillenmesinde başat bir rol oynar. Bu çalışmada, Kant'ın fenomen/numen ayrımından sentetik a priori anlayışına tüm transandantal felsefesinde, doğa bilimlerinde geliştirilen dinamik, görelilik ve özellikle de referans çerçevesi modelinin belirleyici olduğu savunulacaktır. Referans çerçeveleri hareketin nasıl algılandığını ve tanımlandığını belirler; bu açıdan deneyimden önce gelir ve deneyimi mümkün kılar. Özneldirler, a priori'dirler, ancak keyfi değildirler, tersine bir nesnellik zemini oluştururlar. Aynı hareket başka referans çerçevelerinden başka şekilde algılanacaktır; ama aynı referans çerçevesinde o hareketin nesnel deneyiminden söz edebiliriz. Referans çerçeveleri şeylere kendi düzenleri verir ve düzenin şeylerden önce geldiği fikri Kant'ın transandal felsefesinin temelini oluşturur. Kant, bu referans çerçevesi anlayışını hem deneysel uzay ve neden anlayışında, hem de görü ve kategorilerde sergiler. Bu yaklaşım onun Hume'un hem nedensellik üzerine, hem de tümevarım üzerine sorgulamalarına dikkate değer yanıtlar üretmesini mümkün kılmıştır. Kant, eleştirel döneminde öz ve nedensellik gibi kavramları ontolojik açıdan temellendirme, nihai öz ve nedenlere ulaşma çabasını bırakmış ve kategorileri de uzaysal-zamansal çerçevemizi oluşturan görüler gibi epistemolojik zorunluluklar olarak kabul etmiş ve kesin ve zorunlu bilgiyi sağlayacak tümdengelimi bu yolla güvence altına almıştır. Deneysel uzay ya da nedenler söz konusu olduğundaysa Kant dinamikteki görelilik anlayışına yaslanır. Hem dinamikte, hem de transandantal felsefede şeyleri kendilerinde değil, bağıntıları içinde bilebiliriz.