Kapiller kan glukoz ölçümünde kullanılan iki bölgenin ağrı ve sonuçların tutarlılığı açısından karşılaştırılması

Kapiller kan glukozu takibi amacıyla örneklem alımında parmak ucuna alternatif bölge olarak tanımlanan başparmağın taban bölgesi ile parmak ucu bölge arasında ağrı ve sonuçların tutarlılığının belirlenmesi amacıyla planlanmış çapraz tasarım bir çalışmadır. Araştırma Fethiye Devlet Hastanesi Diyabet Polikliniği'ne 08 Ağustos 2018 – 07 Kasım 2018 tarihleri arasında başvuran 130 Tip 2 diyabet hastası ile yürütülmüştür. Araştırmaya alınacak örneklem büyüklüğü Power analizi yapılarak belirlenmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında; Hasta Tanıtım Formu, Veri Kayıt Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği ( GKÖ ) ve glukometre cihazı kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında; hastalar araştırma hakkında bilgilendirildikten sonra her hastadan araştırmacı tarafından önce bir tüpe venöz kan örneği alınmış ve bilgisayarda oluşturulmuş olan randomizasyon şemasıyla belirlenen sıraya göre hastanın dominant el orta parmak ucu yan yüzü ve başparmak taban bölgesinden kapiller kan örneği alınarak glukometre ile kan glukoz ölçümleri yapılmıştır. Araştırma öncesi araştırmacı tarafından GKÖ kullanımı hakkında eğitim verilmiş hemşire tarafından her ölçüm sonunda hastanın ağrı değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik izin, Muğla İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve araştırmaya katılan hastalardan yazılı izin alınmıştır. Araştırmaya alınan hastaların yaş ortalaması 55,74±10,85 olup, %56,9'unun kadın, %60,8'inin obez (BKİ >30) olduğu belirlenmiştir. Kan glukoz ölçüm ortalamaları; parmak ucu 138,55±38,57 mg/dl; başparmak taban bölgesi 137,88±36,96 mg/dl ve venöz 146,26±43,68 mg/dl olarak ölçülmüş olup parmak ucundan, başparmak taban bölgesinden ve venden alınan kan glukoz değerleri arasında 0,960 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı uyum saptanmıştır (p<0,01). Parmak ucundaki ağrı şiddetinin başparmak tabanındaki ağrıdan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,01). Kapiller kan glukoz ölçümünde kullanılan parmak ucu ve başparmak taban bölgesinin sonuçları venöz kan glukoz sonuçlarıyla karşılaştırıldığında güvenilir olduğu ve başparmak taban bölgesinin parmak ucuna göre daha az ağrılı bir bölge olduğu saptanmıştır. Diyabet hastalarının ve kliniklerde çalışan hemşirelerin kapiller kan glukoz ölçümlerinde başparmak taban bölgesini de kullanmaları önerilmektedir.