Kapuz deresi havzası için taşkın risk faktörlerinin hesaplanması ve çevresel açıdan değerlendirilmesi

Küresel iklim değişikliği sebebiyle gün geçtikçe sel ve taşkınların oluşumu ve şiddeti artmaktadır. Taşkın riskine sahip su yapılarından bir tanesi de Kayseri ilinde bulunan Kapuz Deresi'dir. Bu derede meydana gelebilecek bir taşkının meskun mahal ile Aladağlar Milli Parkı bünyesinde yer alan ve dünyanın en yüksek ikinci şelalesi olması nedeniyle her yıl yerli ve yabancı çok sayışa ziyaretçiyi ağırlayan Kapuzbaşı Şelalesine ait ziyaret alanlarına ve ziyaretçilerine zarar verebileceği belirlenmiştir. İnceleme alanında topraklarda horizonlar tam oluşmamıştır bu da toprakların akan sular ile taşınmasını ve yüksek dağlık kesimlerde dik eğimli yüzeyler oluşmasını sağlamasıyla suyun eğime bağlı akışa geçmesi hızlanmıştır. Tez çalışması kapsamında sel ve taşkınların oluşturduğu etkiler araştırılmıştır. Ardından sel ve taşkın risk hesaplamalarında kullanılan yöntemler ile sel ve taşkınları engellemek için inşa edilmesi gereken yapılar değerlendirilmiştir. Bu aşamada Kapuz Deresi ve yağış havzasında meydana gelebilecek taşkınlar için DSİ'nin Mockus ve DSİ sentetik yöntemi ile yapmış olduğu hesaplamalar incelenmiştir. DSİ'nin Mockus ve DSİ sentetik yöntemi ile hesaplamış olduğu Kapuz deresinin tekerrür debileri Q100=252.28 m3 /sn ve Q500=348.71 m3 /sn olarak tespit edilmiştir. Taşkın önlemi olarak ise DSİ tarafından Kapuz Deresi üzerine 4 ve 6 m yüksekliklerinde 2 adet tersip bendi yapılması, Km:0+000-Km:1+100 arasındaki 1.100 m uzunluğunda taban genişliği 24,00 m yüksekliği 3,30 m ve taban kaplama kalınlığı 0,20 m olan dik duvarlı kargir kanal ile yol geçişleri için iki adet kemer kesitli köprü yapılması uygun bulunmuştur. Son bölümde ise sel ve taşkınlara karşı genel olarak alınması gereken tedbirler verilmiştir.