Karabağnameler çerçevesinde Karabağ'da siyasi ve askeri gelişmeler

Hakim bir noktada yer alan Karabağ bölgesi, birçok devletin dikkatini çekmiş ve egemenliği altına girmiştir. Söz konusu bölgeye hakim olan devletlerden bir tanesi de Safevi Devleti'dir. Nadir Şah'ın iktidarının sonlarına doğru Safevi Devleti'nde görülen zayıflama, hanlıkların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu hanlıklardan biri olan Karabağ Hanlığı, Nadir Şah'ın ölümünden sonra kurulmuş ve Rus işgaline kadar bağımsızlığını sürdürmüştür. Penah Ali Han, önce Nadir Şah'a karşı hakimiyet mücadelesi vererek daha sonra da etraftaki hanlıkları egemenliği altına alarak Karabağ Hanlığı'nı kurmuştur. Penah Ali Han'dan sonra tahta çıkan İbrahim Halil uzun süre iktidarda kalmış ve sınırları genişletmiştir. İbrahim Han dönemi bir yandan başarılarla dolu geçerken Rusların Kafkasya'ya doğru ilerlemesiyle durum değişmiş ve hanlık Rusya'ya bağlanmıştır. 1805 Kürekçay, 1813 Gülistan ve 1828 Türkmençay Antlaşmaları, Karabağ Hanlığı'nı Rusya'ya bağlı hale getirmiştir. Bu çalışma, Penah Ali Han'ın, Hanlığı kurma mücadeleleri ile başlayıp İbrahim Han dönemi ve sınırların genişletilmesi ile devam edip Rusya'nın Kafkasya'ya ilerlemesi ve Türkmençay Antlaşması ile sona ermiştir. Türkmençay Antlaşması'ndan sonra Ermeni Devleti kurmayı amaçlayan Rusya, Kafkasya bölgesine Ermenileri yerleştirerek nüfus çoğunluğunu sağlamalarına zemin hazırlamıştır. Yerleşilen yerlerden biri olan Karabağ bölgesinde bu antlaşmadan sonra Rus ve Ermeni işgali başlamıştır.