Karaburun yarımadası mermerlerinin cinsleri üretimleri ekonomileri ve kapasiteleri

ÖZET Bu çalışma kapsamında, Karaburun Yarımadasın' da üretimi yapılan mermerlerin jeolojik, petrografik, kimyasal, fıziko-mekanik özellikleri ile mermer ocaklarının üretim kapasiteleri ve nihayi ürün haline getirilen mermerin kullanım alanları araştırılmıştır. Karaburun Yarımadası stratigrafisi ile işletilen mermer ocaklarının ilişkisi incelenmeye çalışılmış ve mermer ocaklarının stratigrafideki yeri saptanmıştır. Bu çalışmada, Karaburun Yarımadası' ndaki mermer üretiminin Mesozoik (Triyas) yaşlı Camiboğazı ve Gerence formasyonları içindeki kireçtaşlarından yapıldığı ortaya konmuştur. Camiboğazı formasyonu kalın katmanlı çoğu yerde masif iç yapılı beyaz açık gri renklerde kireçtaşlarından oluşmaktadır. Gerence formasyonu ise karbonat kayaçların baskın olduğu çörtlü ve tabakalı kireçtaşları, kırmızı yeşil çörtler ve kumtaşı arakatkılardan yapılıdır. Karaburun Yarımadası' nda üretilen mermerlerden, Ege Vişne, Ak Bej, Antik Bej ve İzmir Gülü Camiboğazı formasyonu içerisindeki kireçtaşlarından, Çeşme Bej veYöntaş Bej ise Gerence formasyonu içerisindeki kireçtaşlarından üretilmektedir. Mermerlerin ince kesitlerinde yapılan gözlemlerde, Ege Vişne mermeri çakıltaşı, diğer ocaklardan üretilen mermerlerin ise köken olarak kireçtaşı olduğu tespit edilmiştir. Ege Vişne mermerinin bileşiminde kireçtaşı, dolomit çakılları ile az kuvars taneleri ve çört kırıntıları bulunur. Bu çakılları bağlayan matriks kırmızı kahverenkli FeO ve CCVlı kil den oluşmuştur. Diğer mermerlerin bileşiminde ise genel olarak bol fosil ( biyoklast), spar kalsit çimento, mikrit aramadde ve az kuvars taneleri yer alır.Kireçtaşı kökenli mermerlerin kimyasal bileşimlerinde CaO oranı % 50'nin üzerinde, SİO2 oranları %1 civarında, MgO değerleri ise % 0.5-1 oranındadır. Sadece Ege Vişne mermerinde MgO oranı % 10'un üzerindedir. Bunun nedeni kayaç içerisindeki dolomit çakıllarının varlığıdır. Diğer kimyasal bileşenler ise çok düşük oranlardadır. Mermerlerin fıziko-mekanik testlerinde tek eksenli basınç dayanım değerleri 1000 kg/cm2, nin üzerinde elde edilmiştir. Bu değer üretilen mermerlerin yüksek dirençli kayaçlar olduğunu göstermektedir. Porozite değerleri düşük oranlarda saptanan mermer örneklerinden, Çeşme Bej, Yöntaş Bej, Ak Bej ve Antik Bej az boşluklu kayaç, İzmir Gülü ve Ege Vişne mermerlerinin ise çok kompak kayaç sınıfında olduğu belirlenmişitir.