Karamânî tefsirinin Âl-i İmrân Sûresinin tahkik ve incelenmesi / Examination and review of the chapter of al İmran from tafseer of Karamani

Bu doktora tezi Karamânî Tefsiri'nden Âl-i İmrân Suresi'nin tahkikini ele almaktadır. "Sağır" lakaplı olan Ahmed el-Karamânî (971/1564), Osmanlı Devleti'nin Kânûnî Sultân Süleyman (ö. 1566) devrinde yaşamış tefsir âlimlerinden biridir. "Tefsîrü 'l- Karamânî" adında bir tefsiri olup hala yazma haldedir. Değerli bir eser niteliği taşıyan tefsir, toplam on iki ciltten oluşmaktadır. Bir kısmı tamamlanmış olup, bir kısmı da inceleme aşamasındadır. Bu araştırma iki bölümden oluşmaktadır: Birinci bölüm; Karmani'nin kişiliğinden, adından ve lakabından, ilmî ve çalışma hayatından bahsedilen bölümüdür. Bu bölümde ayrıca Kur'anın nuzûlü, mekkî veya medenî oluşu, iniş sebepleri, nâsih ve mensûh ilişkisi, muhkem ve müteşâbih ayetler,sure başlarında bulunan ve hurûf-ı mukattaa denilen harfler, Kur'an kıraatleri, vakf ve ibtidâ yerleri, sure ve ayetler arasındaki münâsebetlerin yanı sıra; Kur'an-ı Kerim'in Kur'an, Sünnet-i Seniye ve Sahabilerin sözleri ile açıklanmasına değinilmiş olup, Kur'an-ı Kerim'deki meseller gibi pek çok husus açıklanarak Al-i İmran Suresi'nin tefsir anlayışından da bahsedilmiştir. Bu bölüm aynı zamanda dilbilim ve dilbilgisi ile ilgili birçok konunun yanı sıra belâget üslûpları ve incelikleri de içermektedir. Fıkıh meseleleri ve sözlü meseleler bu çalışılan bölümde büyük bir yekûne sahiptir. Bu bölümün sonunda onun sûre tefsirinde dayandığı kaynaklara değinilmiştir. İkinci kısma gelince; Al-i İmran Suresi'nin Karmani tefsirinden tahkik edilmesini içeren sahih metin incelenmiş olup bu araştırma bazı tespit ve önerilerle sonlandırılmıştır.