Karayolu tünel projelerinin fayda maliyet analizi Sivas-Tokat karayolu Çamlıbel tüneli örneği

21. yüzyılda ulaşım ihtiyacı artmakta ve yeni yatırımların yapılmasına gerek duyulmaktadır. Ulaşım yatırım maliyetlerinin yüksekliği sebebiyle, ülkelerin mevcut mali kaynaklarını etkin kullanması gerekmektedir. Bu sebepten kamu yatırımları yapılmadan önce sağlayacağı katkıyı değerlendirmek için gerekli ölçüm ve analizler yapılmalıdır. Fayda maliyet analizi bunu sağlayan en önemli analiz yöntemidir. Fayda maliyet analizi yönteminde, fayda ve maliyetlerin maddi değeri bulunarak karşılaştırılmaktadır. Bu çalışmada Sivas-Tokat karayolunda bulunan Çamlıbel Geçidine yapılması planlanan tünel projesi için fayda maliyet analizi yapılmıştır. Faydayı bulabilmek için taşıt işletme giderleri, yolcu ve yolcu zaman giderleri, kış bakım giderleri ve kaza maliyetlerinden sağlanacak faydalar hesaplanmıştır. Maliyet hesabına ise tünelin yapım maliyeti, aydınlatma ve havalandırma maliyeti, tünel işletme maliyeti dahil edilmiştir. Toplam fayda ve toplam maliyet bulunmuştur. Daha sonra faydalar ve maliyetler aynı tarihe güncellenmiştir. Fayda maliyet analizi üç yöntemle yapılmıştır. Net Bugünkü Değer Yöntemi ile yapılan fayda maliyet analizinde Net Bugünkü Değer = 229 527 056 TL olarak hesaplanmıştır. Fayda Maliyet Oranı yönteminde ise fayda maliyet oranı 1.43 olarak hesaplanmıştır. İki hesap yönteminde de projenin uygulanmasının faydalı olduğu anlaşılmıştır. İçsel Getiri Oranı yöntemi kullanılarak değişik iskonto oranlarına göre grafik çalışması yapılmıştır. İçsel getiri oranı % 14.2 olarak hesaplanmıştır. Bu oranın altında belirlenen iskonto oranlarında yatırım projesinin maddi olarak faydalı olduğu değerlendirilmiştir. Çamlıbel Tüneli yatırım projesinin mevcut verilere göre yaklaşık 14 yılda kendisini amorti ettiği anlaşılmıştır. Bütün bu hesaplamalar ve ulaşıma sağlayacağı katkılar göz önünde bulundurulduğunda Çamlıbel Tüneli projesinin yapılmasının faydalı olacağı kanaatine varılmıştır.