Karbon ayak izinin hesaplanması: Diyarbakır örneği

İklim değişikliği, dünya var olduğundan bugüne kadar yaşanan doğal bir süreç olarak kendini göstermektedir. Ancak sanayi devrimiyle birlikte insan faaliyetlerinin de iklimi değiştiren önemli faktörlerin basında gelmesi, durumun doğal bir süreç olarak değil, büyük bir çevre felaketi haline dönüşmesine neden olmuştur. Bu tez çalışmasında, küresel ısınmanın bir sonucu olan iklim değişikliği sorunun ne olduğu ve Diyarbakır? da ki olası etkilerinin neler olabileceği incelenmiştir. Emisyon hesaplamaları sırasında IPCC tarafından önerilmiş ve Tier yaklaşımlarıyla belirlenmiş olan metodoloji kullanılmaktadır. İnsan faaliyetleri sonucunda açığa çıkan sera gazlarının içinde büyük oranda CO2 gazı bulunmasından dolayı, özellikle CO2 gazlarının analizi üzerinde durulmaktadır. Hesaplamalar sonucunda yakıt tüketimlerinin artması sonucunda CO2 emisyonlarının hızla arttığı gözlemlenmiştir. Antropojenik sera gazı üretiminde önemli bir pay ulaştırma sektörüne aittir. Ulaştırma sektöründeki alt gruplar içinde en büyük emisyon kaynağının karayolu olduğu bilinmektedir. Yapılan hesaplamalara göre CO2 emisyonlarında en büyük payın kamyonetlere ait olduğu bulunmuştur. 2012 yılında CO2 emisyonları içinde, kamyonlar % 21 paya sahipken, benzinli otomobiller % 4,5 paya sahiptir. Otomobillerin tamamına bakıldığında ise (benzin, LPG ve dizel toplamı) toplam karayolu CO2 emisyonları içinde % 30 oranında bir payı bulunmaktadır. Karayolu emisyonlarının toplam içinde oran olarak azalmasında havayolu ulaşımının kullanımındaki artış etken olmuştur. Ancak 2011 yılı için toplam değeri 73,3 kt CO2 olan havayolu kaynaklı bu artış; 2011 de sadece dizel kamyonetlerden kaynaklı 115,2 kt olan CO2 salınımının yanında oldukça küçük kalmaktadır. Sanayi den kaynaklanan toplam CO2 salınımı ise yaklaşık 92 kt olarak hesaplanmıştır. Türkiye? nin tüm sera gazı emisyonlarının CO2 eşdeğeri cinsinden 2009 yılı için yaklaşık olarak 370 milyon ton olduğu bilinmektedir. Diyarbakır? ın 2010 yılına ait (diğer sera gazları dikkate alınmadan) sadece CO2 salınımı ise 1,7 milyon ton, 2011 yılı ise yaklaşık 1,9 milyon ton bulunmuştur. Bir ağacın yılda 12 kg CO2 emdiği bilinmektedir. Diyarbakır? da sadece 2011 de dikilen ağaçların (gelişmiş olduğu kabul edilerek) o yıl içerisinde 28,776 ton CO2 soluduğunu; toplamda ise her yıl 92,208 ton CO2 emilimi yaptığı göz önüne alınarak; Diyarbakır İline ait 2011 yılı CO2 salınımı bertarafının tamamını ağaçlarla yapılması durumunda sadece Diyarbakır da 2,5 milyar ağacın olması gerektiği bulunmuştur. Eğer hızla değişmekte olan iklimin kötü gidişine; fosil yakıt yakılmaması ya da en aza indirilmesi, yenilebilir enerji kaynaklarının kullanılması, denetimsiz sanayileşmenin önüne geçilmesi ve orman alanlarının yok olmasının engellenerek yeşil alanların artırılması gibi çözümler bulunmazsa, uzun vadede gelecekte yaşanabilir bir çevre bulmak mümkün olmayacaktır. ANAHTAR KELİMELER: İklim Değişikliği, Sera Gazı, Karbon Salınımı