Attempts at constructing counter-space: A comparative study of two İstanbul neighborhoods

Bu tez, İstanbul'un iki gecekondu mahallesinde, 1 Mayıs (Mustafa Kemal) ve Küçük Armutlu'da ortaya çıkmış olan karşı-mekan deneyimlerini karşılaştırmalı ve tari-hsel açıdan incelemektedir. Kapitalizmin eşitsiz gelişim yasasının bir sonucu olarak planlansız kentleşme, 1950'lerden bu yana İstanbul'un dört bir yanında gecekondu mahallelerinin oluşmasına yol açmaktadır. Yasalarca yasadışı ilan edildikleri için, gecekondu halkı, evlerini yapmaya başladıkları andan itibaren yasal belirsizliklerin yanı sıra doğrudan yıkım tehdidiyle karşı karşıya kalırlar. Gecekondu mahallerinde yaşayan insanlar bu durumla başa çıkabilmek için farklı stratejiler geliştirmişler. Bu stratejiler arasında yasal popülist partilerle geliştirilen himaye/iltimas ilişkileri ilişkileri, arazi mafyasına haraç ödemeye dayalı güvence elde etmeye çalışmak, barınma hakkı ve yasallaşma mücadelesini kendi özgücüyle ve yerel örgütleriyle sürdürmek gibi yöntem-ler vardır. Bu tez, 1 Mayıs ve Küçük Armutlu'da ortaya çıkmış, daha doğrusu mahal-lelerdeki aktörler tarafından geliştirilmiş tarihsel ve mekansal olarak spesifik stratejileri incelemektedir. Bu stratejiler, karşı-alan oluşumu ve daha sonrasında korunması, geliştirilmesi ya da çözülmesi bağlamında tartışılmaktadır. Mevcut tez i) mahalleyi hedef alan yıkım süreçlerini ii) yerleşimlerin yasal statüsünü iii) mahallenin örgütsel yapısını iv) mekanın örgütlenmesini -özellikle politik ve sembolik açıdan-, karşı-mekanın oluşması ve devamlılığı açısından belirleyici dört ana etken olarak ortaya ko-yar; ve bu dört ekseni temel alarak karşı-mekan deneyiminin neden Küçük Armutlu'da başarıya ulaştığını ancak 1 Mayıs'ta başarısız bir deneyim olarak kaldığını açıkla-maktadır.