Karşılaştırmalı queer okumalar: Kulin, Mungan ve Toptaş metinlerinde queer potansiyeller

Bu tezde, çağdaş Türkçe edebiyat içerisinden on iki edebi metin, queer teori odağında incelenmektedir. Bunlar Ayşe Kulin'in Gizli Anların Yolcusu, Bora'nın Kitabı, Dönüş ve Handan romanlarından oluşan dörtlemesi, Murathan Mungan'ın romansal içerik sergileyen Son İstanbul, Cenk Hikâyeleri, Kaf Dağının Önü, Üç Aynalı Kırk Oda hikâyeleri ve Hasan Ali Toptaş'ın Sonsuzluğa Nokta, Bin Hüzünlü Haz, Gölgesizler ve Uykuların Doğusu romanlarıdır. Bu çalışmada, Türkçe edebiyatta "LGBTİ edebiyatı" altında gösterilen Ayşe Kulin ve Murathan Mungan metinleri, daha önce LGBTİ ve queer temalar odağında değerlendirilmemiş Hasan Ali Toptaş romanlarıyla karşılaştırılarak queer teori perspektifinden yakın okumalara tabi tutulmaktadır. Metinlerde karakter yaratımı ve kurgusunda nasıl bir yol izlediğini queer teorinin izinde, bedene dayatılan normlar üzerinden sürmek amaçlanmış ve LGBTİ edebiyatı altında gösterilen edebi eserlerin niteliklerinin heteronormatif ve ikili cinsiyet, cinsel yönelim, cinsellik, arzu dinamiklerinin karakterlerin beden ve edimlerinin inşasına etkisini irdelemek hedeflenmiştir. Queer teori normatif alanın dışında kalma ve normu ihlal etmesiyle, edimlere, bedenlere, türlere, söylemlere ve politikalara yeni anlamlar kazandırmaktadır. Ayrıca queer teori, norm ve kimlik inşalarının ikili ve keskin, net sınırlarını yıkma çabası taşır. Bu bağlamda, kimliklerin inşasında sınırların kırılganlığı, aşkınlığı, akıcılığı ve devinimini hesaba katmayı sağlamaktadır. Buradan hareketle, Mungan'ın eserleri, cinsiyetlendirilmiş kimliklerin ve cinselliklerin ikili yapısını ve heteronormativiteyi yıkmasıyla Ayşe Kulin'in karakter yaratımı ve kurgusunda izlenen yoldan ayrılır ve Hasan Ali Toptaş'ın romanları ile koşut bir yol çizer. Böylece Mungan ve Toptaş metinlerindeki queer potansiyeller aracılığıyla, sınırlarını belli etmeyen kurmaca öğelerinin nasıl heteronormatif zeminde cinsiyetlendirilerek kolayca ele alınamayacağı gösterilmiş olur.