Kartaldere jeotermal sahasının jeofizik (elektrik özdirenç ve sismik) yöntemlerle incelemesi

Kartaldere jeotermal sahasının jeofizik (elektrik özdirenç ve sismik) yöntemlerle incelemesini konu alan bu çalışmanın amacı, Kartaldere köyünün(Elazığ) kuş uçuşu 2.5 km güney batısından bulunan yüzeye kaynak olarak ulaşan, yaklaşık 24 C0 sıcaklığa sahip sıcak ve mineralli suyun yüzeye ulaşana kadar izlediği yolun yüzeyden itibaren yaklaşık ilk 100 m'sini jeofizik yöntemlerle incelenip jeolojik ve hidrojeolojik olarak yorumlanmasıdır. Bu kapsamda sahada gözlemsel olarak kaynak çıkış noktası, oluşum koşuları, sahadaki jeolojik birimler incelenmiş bu bilgiler ışığında sahada yapılacak jeofizik araştırmalar gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanı ve yakın çevresinde saha incelemelerinde yaklaşık 270 m mesafede Doğu-batı uzanımlı iki noktada kaynaklar tespit edilmiştir. Bu kaynak çıkış noktalarında karbonat çökellerinin oluşturduğu traverten oluşukları gözlenmiştir. Saha incelemelerinde gözlenen mineralli su çıkışlarından sahanın batı kesiminde olan Kaynak-1, sahanın doğusunda gözlenen ise Kaynak-2 olarak isimlendirilmiştir. Kaynak nokta koordinatları Jeoloji Haritası (MTA-K42-K43 paftalarının) üzerine işaretlenerek, kaynak çıkış noktasının yakın çevresindeki formasyonlar ve fay sistemleri irdelenmiştir. Kaynak-1 çıkış lokasyonunun kuzeyinde, Halosen yaşlı alüvyon yelpazesi, taraça (Q2); tutturulmamış çakıl, kum, silt ve kil birimlerinin olduğu, kaynak-1 çıkış lokasyonunun kuzeyinde ise; Plio-Kuvaterner yaşlı Palu formasyonuna ait çakıltaşı, kumtaşı ve çamurtaşları litolojileri bulunmaktadır. Kaynak noktaların Doğu Anadolu fay zonunun ana kolu üzerinde olduğu ve aynı zamanda fay zonu'nun iki formasyonun dokanağını oturuşturduğu tespit edilmiştir. Bu iki formasyonunun sahada gözlenen litolojileri sahada yapılan jeofizik çalışmalarla tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda sahada Kaynak-1 noktasında, Doğu Anadolu fay zonunu yaklaşık olarak dik kesecek şekilde bir birine paralel 3 profilde elektrik özdirenç tomografi, 1 profilde sismik ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Kaynak-2 noktasında ise 1 profilde sismik ölçüm alınmıştır. Sahada toplanan jeofizik veriler çeşitli veri işlem teknikleri değerlendirildikten sonra elde edilen fiziksel değerler jeolojik olarak yorumlanmış ve sahada bulunan formasyonlar da gözlenen litolojiler saptanmaya çalışılmıştır. Alüvyon yelpazesinde; çakıllı-kumlu killi birimler olduğu, Palu formasyonun da ise yüzeye yakın kesimlerde kumlu killi birimler, derinlerde kumtaşı birimi olduğu düşünülmektedir. İnceleme alanında gözlenen formasyonlar ve olası litolojileri incelenmiş bunlardan soğuksu akiferlerinin Alüvyon Yelpazesi olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalar neticesinde kaynakları Doğu Anadolu fay zonuna bağlı olarak gelişmiş olduğu ancak, kaynağın bulunduğu kesimlerdeki soğuk su akiferlerinde bulunan soğuk suların kaynağa karışıp soğumasını hızlandırarak çıkış noktasında çökel oluşturduğu düşünülmektedir.