Kartlı ödeme sistemlerinde kartın kötüye kullanılmasından kaynaklanan sorumluluk

Bu çalışmada kartın kötüye kullanılmasından kaynaklanan sorumluluk bahsi özel hukuk boyutuyla incelenmektedir. Çalışmanın teknik bir konu olması nedeniyle ilk etapta kartlı sistemler hakkında genel bilgiler ele alınmış, ardından kötüye kullanım rizikosunun taraflar arasında nasıl paylaştırılacağı hususu, kart kuruluşu ile kart hamili ve kart kuruluşu ile üye işyeri arasında olmak üzere ikili ilişkiler özelinde açıklanmaya çalışılmıştır. Kartın kötüye kullanılmasından kaynaklanan sorumluluk bahsinde, hazırlar arası işlemlerdeki temel paradigma, yani prensip olarak kötüye kullanımdan kart kuruluşunu sorumlu tutma eğilimi, çalışmamızda da kabul görmüş; hatta kanun koyucuya rağmen bir adım daha ileri gidilerek bu paradigmanın mesafeli işlemler bakımından da kabul edilme gerekliliği üzerinde durulmuştur. Hazırlar arası işlemler ile mesafeli işlemlerde kural olarak kart kuruluşu sorumlu tutulmakla birlikte, kötüye kullanımda kart hamilinin veya üye işyerinin de katkısının bulunması halinde onların da rizikoya katılmaları, hatta bazı durumlarda tamamen katlanmaları gerekir. Çalışmada üye işyerleri ile kart hamillerini hangi hallerde ve ne ölçüde sorumlu tutmak gerektiği hususu, cari mevzuat ve uygulamada karşılaşılan örnekler üzerinden açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. İkili ilişkiler özelinde yapılan analizlerde, özellikle kart hamilinin sınırlı sorumluluğunu düzenleyen 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m. 12'de kıstas olarak aranan 24 saatlik süre koşulu ile mesafeli işlemlerde hamilin sorumsuzluğunu öngören BKKKK m. 15/III kuralı eleştiri konusu olmuştur.