Kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve motivasyonları üzerine etkisi

Yaşadığımız çağda bilgi ve teknoloji sürekli değişen ve gelişen bir yapı içerisindedir. Bu değişim ve gelişimlere uyum sağlayabilecek nitelikte, günlük hayatta karşılaşılan problemlere çözüm önerileri getirebilen, meraklı, şüpheci, araştıran, sorgulayan ve katılımcı bireylerin yetişmesinde; fen ve teknoloji dersinin önemi büyüktür. Dolayısıyla fen ve teknoloji derslerinde öğrencilere bu özellikleri kazandırmak için farklı yöntem ve tekniklerin kullanılmasına yönelik ilginin arttığı düşünülmektedir. Öğrencilerin fen derslerine aktif olarak katılımını sağlayabilecek, onlara bilginin yanında beceri kazandırabilecek, kendi deneyim ve yaşantılarıyla öğrendikleri konuları ilişkilendirerek akademik başarılarının artmasını sağlayabileceği düşünülen yöntem ve tekniklere örnek olarak kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyeler verilebilir. 1990?lı yıllarda tanıştığımız kavram karikatürleri gerek görselliğiyle gerekse düşündürücü yönüyle öğrencilerin derslerde bilişsel ve duyuşsal olarak gelişimlerine katkı sağlayan bir yöntemdir. Bilimsel hikâyeler ise çoğu zaman hayatımızda karşılaştığımız günlük yaşam problemlerini konu alan, öğrencilerin özellikle hayal güçlerinin gelişimine katkı sağlayan yöntemlerdendir. Günümüzde kavram karikatürleriyle ilgili yapılan pek çok araştırma olmasına karşın bilimsel hikâyeler için aynı durum söz konusu değildir. Bu nedenle derse aktif katılımı sağlama, konuyu günlük yaşamla ilişkilendirme, argümantasyon amaçlı kullanılabilme gibi pek çok ortak özelliği bulunan bilimsel hikâyeler ve kavram karikatürlerinin bir arada kullanımının ortak etkisine bakılmasının alan yazın için önemli bir katkı olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda yapılan çalışmada; ilköğretim fen ve teknoloji dersi ?insan ve çevre? ünitesinde kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve motivasyonları üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2012-2013 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde, Manisa ili Demirci ilçesi Ziya Gökalp Nurettin Kelem İlköğretim Okulu?nda gerçekleştirilmiştir. Bu okulda öğrenim gören 27 öğrenci (7-B) deney grubu ve 27 öğrenci (7-A) kontrol grubu olmak üzere toplam 54 öğrenci ile uygulamalar yapılmıştır. ?İnsan ve Çevre? ünitesi deney grubu öğrencilerine kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyeleri içeren öğretim programıyla, kontrol grubu öğrencilerine ise mevcut öğretim programıyla işlenmiştir. Araştırma 4 ders saati ön test uygulamaları, 16 ders saati hazırlanan etkinlik uygulanmaları ve 4 ders saati son test uygulamaları olmak üzere; toplam 24 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı-deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. İlköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersi ?İnsan ve Çevre? ünitesine yönelik hazırlanan `Akademik Başarı Testi? ile `Fen Bilgisi Tutum Ölçeği? ve `Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği? öntest ve sontest olarak tüm gruplara uygulanmıştır. Bununla birlikte gruplarda yer alan öğrencilerin denkliklerini belirlemek amacıyla `Bireysel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada yer alan alt problemlerin çözümüne yönelik analizlerin yapılmasında t-testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; kavram karikatürleriyle desteklenmiş bilimsel hikâyelerin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarının, fen ve teknoloji öğretim programında yer alan içeriğin uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarılarından anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları ve fene yönelik motivasyonları arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı anlaşılmıştır (p>.05). Bu araştırma sonuçlarından yola çıkarak uygulamada kullanılan kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyelerin; Milli Eğitim Bakanlığında (MEB) görev yapan öğretmenlere ve ilköğretim öğrencilerine, fen ve teknoloji derslerinde yardımcı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca bundan sonra çalışma yapacak olan araştırmacılara yol göstereceği umulmaktadır. Bununla birlikte kavram karikatürleri ve bilimsel hikâyelere fen ve teknoloji öğretim programlarında yer verilmesi önerisinde bulunulabilir.