Kavramsal ve tarihsel bağlamda Türklerde yetişkin eğitiminin incelenmesi

İnsanoğlunun olduğu her yerde eğitim vardır. Eğitim, yaşam boyu devam eden zihinsel bir süreçtir. Türkler eğitime her zaman önem vermiştir. İslamiyet öncesi Türklerde eğitim, günümüzdeki gibi örgün ve yaygın eğitim olarak değil toplumun eğitimi adı altında din eğitimi, meslek eğitimi olarak geçmektedir ve bu şekilde gruplandırılmaktadır. Bu dönemde sözlü eğitimin hâkim kılınmaktadır. İslamiyet öncesi atalarımızın eğitim düşüncesi ve yaygın eğitim şeklinde olduğu görülmektedir. Türklerin eğitim anlayışı yaşam biçimine göre şekillenmiştir. Göktürkler, Hunlar yaşantı olarak benzerlik gösterirken; Uygurlar ise din, kültür ve sanat yönünden farklılık göstermiştir. Türklerin Müslümanlığı benimsemesiyle eğitim anlayışlarında değişmeler olduğu görülmektedir. Eğitim kurumları olarak medreseler ortaya çıkmış ve örgün eğitim yaygınlaşmasıyla toplumun ahlak anlayışı değişerek alp tipi eğitim yapısından, alperen düşüncesinde eğitim programları uygulanmıştır. Karahanlılar, Selçuklu ve Osmanlı Devleti'nde Ahilik teşkilat yapısı Anadolu topraklarında yayılmaya başlandığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminde halk eğitim merkezleri kurularak yetişkinlere eğitim imkânları sağlanmıştır. Bu çalışmanın amacı; geçmişten günümüze Türklerde yetişkin eğitim sisteminin yapısını araştırmak ve kaynaklardan yararlanarak sistemi açıklamaktır. Çalışmada İslamiyet öncesi ve sonrası kurulan dönemlerde yetişkin eğitimin nasıl yapıldığı ve nasıl uygulandığı konularına değinilerek değerlendirilmelerde bulunulmaya çalışılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılarak konu ile ilgili kaynaklar taranmış ve çalışmanın verilerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Türklerde eğitim, Yetişkin eğitimi, Hayat boyu öğrenme