Kaynak tüketim muhasebesi ile geleneksel maliyetleme yönteminin karşılaştırılması: Bir sağlık işletmesi örneği

Kamu hastanelerinin birinci amacının kârlılık olmaması, sunulan sağlık hizmetlerinde tasarruf sağlayacak doğru maliyet bilgisine ihtiyaç duyulmayacağı anlamına gelmemektedir. Kamu hastanelerinde de sağlık hizmetlerinin aksamadan yürütülebilmesi ve kaynakların kullanımında tasarruf sağlanabilmesi için doğru maliyet bilgisine ihtiyaç duyulmaktadır. Dolayısıyla sağlık işletmelerinin amaç ve hedeflerine ulaşabilmesinde önemli bir yere sahip olan maliyetlerin doğru bir şekilde hesaplanmasına imkân veren, teknoloji ve üretim süreçlerindeki değişiklikleri de dikkate alan maliyet yönetim modellerinin kullanılması gerekir. Bu bağlamda çalışmada, sağlık işletmelerinde kaynakların etkin ve verimli kullanılabilmesi, ihtiyaç duyulan tıbbı ilaç ve malzemelerin uygun fiyatlarla temin edilebilmesi, kaliteli bir sağlık hizmetinin sunulabilmesi ve hastane yöneticilerinin doğru kararlar verebilmeleri için maliyet ve yönetim muhasebesi yönetimlerinden olan kaynak tüketim muhasebesi ve geleneksel maliyetleme yöntemleri karşılaştırılarak en uygun maliyet bileşimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Erzurum ilinde faaliyet gösteren bir devlet hastanesinin hemodiyaliz ünitesinin 2021 yılı yıllık maliyet verileri kullanılarak kaynak tüketim muhasebesi ve geleneksel maliyetleme yöntemine göre maliyetler hesaplanmıştır. Sonuç olarak, kaynak tüketim muhasebesi yöntemine göre dağıtılan toplam hizmet maliyet 631.720,31 ₺, birim maliyet ise 2.589,02 ₺'dir. Geleneksel maliyetleme yöntemine göre toplam hizmet maliyet 660.041,79 ₺, birim maliyet ise 2.705,09 ₺'dir. Kaynak tüketim muhasebesi yönteminde toplam amortisman maliyeti 44.841,80 ₺, geleneksel maliyetleme yönteminde ise 32.275,65 ₺'dir. Görüldüğü gibi toplam hizmet maliyeti ve birim maliyet kaynak tüketim muhasebesi yönteminde daha düşük hesaplanmıştır. Bu sonucun ortaya çıkmasında, geleneksel maliyetleme yönteminde 17.977,92 ₺'lik atıl kapasitenin dikkate alınmaması ve amortismanın tarihi maliyetleme yöntemi ile hesaplanmasının etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sağlık İşletmesi, Kaynak Tüketim Muhasebesi, Geleneksel Maliyetleme Yöntemi, Atıl Kapasite, Toplam Hizmet Maliyeti, Birim Maliyet.