Kayseri Cumhuriyet Meydanı'nın mekansal ve sosyal anlamını yitirme süreci ve nedenleri

Çalışmanın kapsamını; Kayseri'de kullanım özellikleriyle önemli bir noktada bulunan, kültürel etkileşim ve faaliyetlere olanak sağlayan, Cumhuriyet Meydanı'nın mekansal-sosyal anlamının yitirilmesi süreci ve nedenleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda, mekanında barındırdığı tarihsel özellikler ve geçirdiği sosyal dönüşümler ile diğer Türk kent meydanlarına benzeyen, Kayseri Cumhuriyet Meydanı'nın, fiziksel-işlevsel-sosyal özellikleri incelenmiştir. Kentsel mekan olan "meydan"ın anlamı ve özellikleri incelenmeden önce, bu kavrama altyapı oluşturacak mekan ve kentsel mekan kavramları incelenmiştir. Mekan kavramı başlığı altında, negatif-pozitif, dinamik-statik, açık-yarı açık- kapalı, kavrayıcı-itici mekan ve mekansal etkiler açıklanmıştır. Bu sayede kentin vazgeçilmez elemanı olan meydanın mekansal analizi yapılabilecek duruma gelinmiştir. Meydanın özeliklerinin incelendiği bölüm; çalışma alanının değerlendirilmesini sağlayacak kriterlerin genel anlamda açıklandığı kısımdır. Bu kısımda mekansal algıyı sağlayan fiziksel özellikler başlığı altında, ölçek-oran, boyut, doluluk-boşluk, geometri, ışık-renk-doku, işlevsel özellikler başlığı altında,kulanım, dolaşım süreliliği, meydan-sokak ilişkisi ve son olarak toplumsal boyut başlığı altında iletişim mekanı olarak meydan, anlamlı olma, yerellik karakteri, tarih-koruma ve sosyal yapıya bağlı dönüşüm alt başlık olarak irdelenmiştir. Çalışma alanının tanıtımı, ve meydanın mekansal algıyı sağlayan kriterlerle değerlendirilmesi dördüncü bölümde yapılmıştır. Bu değerlendirme ile, mekan kalitesi açısından Kayseri Cumhuriyet Meydanı'nın, kötü bir durumda olduğu anlaşılmıştır. Kayseri Cumhuriyet Meydanı'nın meydansızlaşma süreci, bu durumun nedenleri, trafik, modern mimari anlayış, kültürel özelliklerde değişim, imar planı değişiklikleri, yerel yönetimlerin etkileri, politik kararlarla açıklanarak, çalışma alanında örneklenmiştir. Mekansal dönüşümlere sebep olarak toplumsal dönüşümler gösterilmiştir. Sonuç olarak; günümüz Kayseri kenti için çok önemli olan Cumhuriyet Meydanı'nın yoğun trafik sebebiyle kavşaklaştığı, yoğunluk nedeniyle bazı işlevlerini yerine getiremediği, mekan konforu bakımından ise iyi bir durumda olmadığı anlaşılmıştır. Bir başka deyişle Cumhuriyet Meydanı'nın Kayseri kentinde bir "kayıp mekan" olduğu düşünülmektedir. Bilim Kodu : 601 01 00 Anahtar Kelimeler : Mekan, Kentsel Mekan, Meydan, Kayseri Cumhuriyet Meydanı,Meydansızlaşma, Mekansal Anlamını Yitirme, Sosyal Anlamını Yitirme, Kayıp Mekan Sayfa Adedi : 185 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Sare SAHİL