Kazak alimi Ahmet Baytursunoğlu`nun hayatı ve eserleri

ÖZETKAZAK ALİMİ AHMET BAYTURSUNOĞLU'NUN HAYATI VEESERLERİALİBEKİROĞLU, SertanYüksek Lisans Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı ABDTez Danışmanı: Doç. Dr. Vahit TÜRKAğustos 2005, 136 sayfaAhmet Baytursunoğlu 20. yüzyıl başlarında Kazaklar arasından çıkmış enönemli aydınlardan biridir. O, Kazakların Rus boyunduruğundan kurtularak bağımsızolması, kültür ve medeniyette çağdaş ülkeler arasında yerini alması hedefini seçenaydınlar arasında ön saflarda yerini almıştır. Hedefine ulaşmak için birinci şartıneğitim olduğunu görmüş ve hayatının önemli bir bölümünü eğitimciliğe adamıştır.Uzun yıllar öğretmenlik yapmış ve gerekli okul kitaplarını kendisi yazmıştır. Aynızamanda Kazak folklor ürünlerini derleyip, yayınlayarak kültürün canlı tutulması vegelecek kuşaklara aktarılmasına çaba harcamıştır. Kazak dili ve edebiyatıçalışmalarına öncülük etmiştir. Bu alandaki en önemli çalışmalarından birisi Arapalfabesi esasında oluşturduğu Kazak alfabesidir. Böylelikle Kazak lehçesinin kendibaşına bir yazı dili olmasının yolunu açmıştır. Diğer önemli çalışması yabancıdillerden girmiş terimlere Kazakça karşılıklar bulmasıdır. O, Kazak sosyal ve siyasihayatına damgasını vurmuş olan Kazak Gazetesi'nin uzun yıllar redaktörlüğünüyapmıştır. Yine, bağımsız ilk Kazak partisi Alaş'ın ve oluşturulan Alaş OrdaHükümeti'nin önemli simalarındandır. Hangi şartlar altında olursa olsun Kazakhalkına hizmet etmeye çalışan Baytursunoğlu, bu amaç için Bolşevik saflarına dakatılmış ve Bolşeviklerce kurulan Kazak ASSR'nin ilk milli eğitim bakanı olmuştur.Anahtar kelimeler: Kazak Türkçesi, Kazak Gazetesi, Alaş