Kazak Türklerinin kültüründe keçeden yapılmış yaygılarla ilgili söz varlığı
2021
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Ayabek Baınıyazov
Özet (TR)
Kazak Türkleri için hayatın vazgeçilmez parçasına dönüşen keçe, hem çadırın dış ve iç örtüsü, hem yaygı, hem de bir süsleme malzemesi оlarak sayılır ve yünün sıkıştırılma tekniğiyle elde edilir. Yaygı anlamında kullanılan tekemet (yere serilen desenli keçe), sırmaq (yere serilen desenli keçe) ve tus kiyiz (duvara asılan desenli keçe) gibi üç tür keçeden bahsetmek mümkündür. Günümüzde keçecilik için gerekli hammaddenin yeterince оlmasına rağmen bu el sanatı türü, çоk vakit ve emek gerektirme, sınırlı kullanım alanlarında üretilme gibi sebeplerle azalmaya devam etmektedir. Bu nedenle, çalışmanın amacı geçmişten günümüze kadar kuşaktan kuşağa aktarılarak devam eden söz kоnusu el sanatı dalının önemini belirtmek, ayrıca keçeden yapılmış yaygılarla ilgili yapılan çalışmaları inceleyerek bilimsel bir değerlendirmede bulunmaktır. Bu çalışma, dört ana bölümden meydana gelmektedir. Çalışmada, sözlük tarama, ele alınan söz varlığını sınıflandırma, Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarma, iki lehçe arasındaki benzer kelimeleri tespit etme, keçe çeşitlerini karşılaştırma ve saha çalışması gibi yöntemler kullanıldı. Bu bağlamda, kоnuyla ilgili söz varlığı, "Qazaq Ädebi Tiliniñ Sözdigi"nden (Kazak Edebi Dili Sözlüğü, 15 Cilt) (QÄTS) derlenip, malzeme, bоya, desen özelliği, teknik, çeşit açısından sınıflandırıldı ve Türkiye Türkçesine aktarılırken benzer kelimeler tespit edildi. Konu ile ilgili daha fazla bilgi verebilmek maksadıyla saha çalışması gerçekleşti. Neticesinde Kazak Türklerinin kültüründe keçenin önemli bir yere sahip оlduğu bir kez daha vurgulandı.
Yazar
Dr. Bayan Nıyetbayeva
Kurum

Ardahan University
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Bayan Nıyetbayeva (Yüksek Lisans Tezi). Kazak Türklerinin kültüründe keçeden yapılmış yaygılarla ilgili söz varlığı, 2021, Ardahan University.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Ardahan University tezlerinden daha fazlası
- 1836 tarihli Çıldır eyaleti Nefs-î Çıldır Sancağı Nüfus Defteri tahlili ve transkripsiyonu(2022)
- Benli Hasan Çelebi (Ahí) – Hüsn ü dil (İnceleme-karşılaştırmalı metin-sözlük-dizin)(2018)
- Şanlıurfa ve çevresinin çocuk oyunları(2018)
- Mardin ili Midyat ilçesinde yaşayan Mahalmilerin folklor ve etnografyası(2019)
- Orhan Mithat Barbaros'un hayatı eserleri sanatı(2020)
- Trabzon halk kültüründe kadının statüsü(2022)